Waarom citeert ChatGPT mijn concurrent en niet mij?

ChatGPT citeert een pagina, geen bedrijf.

Die pagina kan de eigen handleiding van je concurrent zijn, of een review van een derde partij die hen noemt. Elk geval vraagt om een andere vergelijking. Vraag je dus niet eerst af waarom je verloor, maar open de exacte URL waarnaar het antwoord linkte.

Een citatie laat zien naar welke pagina ChatGPT linkte, niet waarom die pagina gekozen werd. Volgens de helppagina van OpenAI rangschikt ChatGPT zoekresultaten op basis van meerdere factoren die gebruikers moeten helpen relevante, betrouwbare informatie te vinden, en is een plek niet gegarandeerd. Dat zegt waar de rangschikking voor dient, niet waarom die pagina de voorkeur kreeg boven de jouwe. Wat je wel kunt bekijken, is de pagina zelf: hoe die de vraag van de koper beantwoordt en welk bewijs naast dat antwoord staat.

De vergelijking hieronder kost 20 minuten. Daarna heb je als het goed is één onderbouwde verbetering, of een helder overzicht van wat je nog niet weet.

Eerst twee begrippen. Een citatie is een link in het antwoord naar een bronpagina. Een crawler is het programma dat een zoekbedrijf op pad stuurt om webpagina’s te lezen; de zoekcrawler van ChatGPT heet OAI-SearchBot.

Wat gebeurt er als ChatGPT zoekt?

De helppagina van OpenAI over zoeken beschrijft een paar onderdelen van dat proces:

• ChatGPT herschrijft je vraag doorgaans tot een of meer gerichte zoekopdrachten en stuurt die naar zoekpartners.
• Het kan je globale locatie meesturen, afgeleid van je IP-adres.
• Staat Geheugen aan, dan kan het je opgeslagen herinneringen gebruiken bij het herschrijven.
• Om in aanmerking te komen moet een website OAI-SearchBot laten crawlen, en moet de host of het CDN (de dienst die de site uitlevert en beschermt) verkeer van de gepubliceerde crawleradressen van OpenAI doorlaten.

Twee mensen die ‘dezelfde’ vraag stellen, kunnen dus verschillende zoekopdrachten in gang zetten. Een schermafbeelding legt één uitkomst vast, geen vaste voorkeur. Toegang is een voorwaarde, geen verklaring: een site die de crawler weert, komt niet in aanmerking, en een site die hem toelaat, heeft daarmee nog geen citatie binnen. Wat elke bot van OpenAI doet, lees je in GPTBot versus OAI-SearchBot.

Vijf verklaringen om na te gaan

Behandel ze als hypotheses. Een verschil tussen twee pagina’s bewijst niet waarom de ene geciteerd werd.

Mogelijke verklaring	Waar je op let	Eerste controle
Je pagina is misschien onbereikbaar voor de crawler	Crawlregels of firewallreacties die hem tegenhouden	Controleer robots.txt, de toegelaten crawleradressen en je serverlogs
Hun pagina beantwoordt precies de vraag, de jouwe behandelt het onderwerp	Hun pagina opent met het antwoord, de jouwe met een slogan	Lees de eerste 100 woorden van beide pagina’s
Een derde partij leverde het antwoord	De link gaat naar een review-, vergelijkings- of nieuwssite die hen noemt	Kijk naar het domein van de geciteerde URL
Je antwoord is lastig te bereiken	Het zit achter een tabblad, een klik of een formulier, of staat alleen in een pdf	Bekijk de paginabron en laad de pagina met JavaScript uitgeschakeld
De uitkomst verschilt per keer	Een later antwoord citeert een andere pagina	Stel dezelfde vraag 3 tot 5 keer in nieuwe chats en bewaar elke uitkomst

De derde verklaring verandert welke pagina je moet bestuderen. In een preprint uit 2025 van de Universiteit van Toronto meldden onderzoekers dat de geteste AI-zoekmachines de voorkeur gaven aan earned media (onafhankelijke review-, vergelijkings- en nieuwssites) boven eigen content van merken en sociale media, terwijl Google een evenwichtiger mix liet zien. De onderzoekers bevroegen de engines via ontwikkelaars-API’s. Zie die bevinding als reden om te kijken wat derden schrijven, niet als verklaring voor jouw specifieke uitkomst.

Leidt de citatie naar een vergelijkingssite, lees dan wat die over je concurrent zegt en of jij er überhaupt in voorkomt. Je eigen homepage herschrijven verandert niets aan die review.

Hebben ze ervoor betaald?

OpenAI zegt dat adverteerders de antwoorden van ChatGPT niet kunnen sturen, rangschikken of wijzigen. Volgens de helppagina over advertenties beïnvloeden advertenties de antwoorden niet en draaien ze op aparte systemen. Ze staan onder een antwoord, gemarkeerd als gesponsord.

Dat is de eigen verklaring van OpenAI, geen onafhankelijke audit. Toch bewijst een citatie op zichzelf niet dat er betaald is. Kijk voordat je pagina’s vergelijkt eerst wat je voor je hebt: een bronlink in het antwoord, of een gesponsorde plaatsing eronder.

Vergelijk de twee pagina’s, regel voor regel

Begin bij de exacte URL die bij de relevante zin in het antwoord hoort, niet bij de homepage van je concurrent. Een bedrijf kan geciteerd worden via een supportartikel, een vergelijkingspagina of een interview op de site van een ander.

Bewaar de vraag, het antwoord, de datum en de geciteerde URL. Leg daarna beide pagina’s vast voordat iemand ze aanpast: een schermafbeelding en de paginabron (rechtsklik, ‘Paginabron weergeven’). Die tonen wat jouw browser ontving en liet zien, niet wat ChatGPT ophaalde.

Kies je eigen pagina op basis van de vraag: welke pagina beantwoordt precies wat er gevraagd werd? Vroeg de koper of een dienst meerdere goedkeurders ondersteunt, vergelijk dan jouw handleiding over goedkeuren met die van hen; je pagina over de bedrijfsgeschiedenis is geen eerlijke tegenhanger. Heb je geen pagina die de vraag beantwoordt, dan is dat je eerste bevinding.

Vul nu acht regels in:

1. Claim: wat de pagina werkelijk zegt als antwoord op de vraag.
2. Waar het antwoord staat: in de openingsalinea, of onder een verkoopblok.
3. Wie er genoemd wordt: een product- en bedrijfsnaam naast het antwoord, of ‘ons platform’.
4. Datum: een zichtbare revisiedatum, als die er is. Noteer die zonder aan te nemen dat nieuwer beter is.
5. Bewijs op de pagina: stappen, beperkingen, cijfers of bronnen die een lezer kan nakijken.
6. Antwoord in de paginabron: staat het antwoord daar, of laadt het pas later? Op zichzelf zegt deze regel niets over toegang voor de crawler.
7. Toegang voor de crawler: wat je serverlogs laten zien. Schrijf voor de geciteerde site ‘onbekend’, tenzij je de logs ervan kunt inzien.
8. Canonical: de URL die de pagina als hoofdversie opgeeft. Noteer of die naar deze pagina wijst of naar een bredere; de tag bewijst niet welke URL een engine gebruikte.

Een uitgewerkt voorbeeld (verzonnen)

Stel dat twee leveranciers software voor roosterplanning verkopen. Een koper vraagt hoe een manager een goedgekeurd rooster kan corrigeren en toch kan vastleggen wat er veranderde. ChatGPT linkt naar de handleiding van de concurrent over wijzigingshistorie. De vergelijking dient als illustratie; er is geen concurrentieaudit of citatie-experiment uitgevoerd.

Controle	Jij	Zij
Claim	’Flexibel plannen voor moderne teams’	Goedgekeurde roosters houden een wijzigingshistorie bij; alleen managers mogen ze aanpassen
Waar het antwoord staat	Procedure onder een verkoopblok	Procedure in de openingsalinea
Wie er genoemd wordt	’Ons platform’	Product en leverancier bij naam naast de stappen
Datum	Geen revisiedatum	Revisiedatum bij de handleiding
Bewijs op de pagina	Een functiebelofte	Zichtbare stappen en een genoemde beperking
Antwoord in de paginabron	Procedure laadt pas na het openen van een tabblad	Procedure staat in de paginabron
Toegang voor de crawler	Je logs tonen een ‘ben je een mens?’-controle van de firewall die een verzoek van OAI-SearchBot blokkeert	Pagina publiek bereikbaar; hun logs onbekend
Canonical	Wijst naar de brede productpagina	Wijst naar de handleiding zelf

Begin bij de firewallblokkade: of een site in aanmerking komt, hangt af van toegang, dus betere tekst helpt niet op een pagina die de crawler niet mag lezen. Zet daarna je eigen procedure, de productnaam en de beperking bovenaan de pagina, zorg dat het antwoord in de paginabron staat en controleer of de canonical wijst naar de pagina die je geciteerd wilt zien. Elke aanpassing verhelpt een waargenomen probleem. Geen ervan garandeert een citatie.

Neem hun claim niet over. Jouw product gaat misschien anders met correcties om. Het doel is je eigen onderbouwde antwoord op dezelfde vraag, met de beperkingen erbij.

En als de twee pagina’s even goed lijken?

Stop dan even met herschrijven. Controleer eerst vindbaarheid en timing: wanneer je pagina live ging, of andere pagina’s op je site ernaar linken, en of je logs verzoeken van OAI-SearchBot voor die pagina laten zien. Een gelogd verzoek vertelt je niet op welke versie een antwoord leunde.

Stel de vraag opnieuw en bewaar elke uitkomst. Enige variatie is te verwachten, en je vergelijking kan nooit alle pagina’s laten zien die ChatGPT overwoog. Een gelijkspel is ook een bevinding: door het vast te leggen voorkom je dat je betaalt voor tekstwijzigingen terwijl er niets te verhelpen valt.

Fouten die de vergelijking waardeloos maken

• Merken of homepages vergelijken in plaats van de geciteerde URL.
• ‘Zij hebben meer autoriteit’ opschrijven zonder dat er iets waarneembaars achter zit.
• De crawlertoegang van je concurrent als in orde noteren omdat ze geciteerd werden.
• De vraag en de pagina tegelijk veranderen, en het volgende antwoord als bewijs presenteren.
• Een naam in het antwoord als citatie tellen. Een vermelding is geen citatie.

Probeer dit vandaag (20 minuten)

1. Leg de uitkomst vast (3 minuten). Stel de vraag van je koper in een nieuwe ChatGPT-chat met zoeken op het web aan. Bewaar de exacte vraag, het antwoord, de datum en de geciteerde URL.
2. Kijk van wie de pagina is (2 minuten). Open die URL. Noteer of het de site van je concurrent is of die van een derde partij, en zoek de passage die de vraag beantwoordt.
3. Kies je pagina (3 minuten). Zoek je eigen pagina die dezelfde vraag beantwoordt, of noteer dat die niet bestaat. Bewaar de pagina’s die je gaat vergelijken.
4. Vul de acht regels in (8 minuten). Schrijf ‘onbekend’ waar je geen bewijs hebt, ook bij logs die je binnen de 20 minuten niet kunt inzien.
5. Wijs één volgende stap toe (4 minuten). Kies de eerste onderbouwde verbetering en zet erbij wie die uitvoert. Is er geen duidelijk gebrek, plan dan een controle van vindbaarheid of toegang.

Voer de aanpassing pas uit als de vergelijking klaar is, niet halverwege. Stel daarna dezelfde vraag opnieuw in nieuwe chats en bewaar de eerdere uitkomsten. Een latere citatie is een waarneming; ze bewijst niet dat jouw aanpassing de oorzaak was.

Eén vergelijking gaat over één vraag. Om veel vragen te volgen, gebruikt mijn boek The findability engine een stap die Identify heet: houd een eenvoudig overzicht bij van de vragen die kopers typen, de engines die ze beantwoorden en welke concurrent elk antwoord nu als bron noemt. Het boek is nog in productie en nog niet te koop; dat overzicht maak je ook zonder het boek.

Verschijnt je pagina bij geen enkele vraag, begin dan liever bij waarom ChatGPT je niet noemt en bij de citatiegereedheid-audit.

Citeer deze pagina:Waarom citeert ChatGPT mijn concurrent en niet mij?Len P. van der Hof. https://lenvanderhof.com/nl/blog/waarom-chatgpt-je-concurrent-citeert/ · Gepubliceerd 19 oktober 2026.