Wat is citeturn0search0? Het ChatGPT-restje dat verraadt dat een antwoord zonder bronnen is gekopieerd

citeturn0search0 is de plek waar een link naar een bron stond. Het is een bronmarkering van ChatGPT. In de app stond op die plek een klikbare link naar de webpagina waarop het antwoord leunde. Toen iemand het antwoord kopieerde naar een document, een LinkedIn-post of een rapport, ging de link niet mee en de code wel.

De string vertelt je dus één ding zeker: de zin ervoor komt uit een ChatGPT-antwoord waarvoor op het web is gezocht, en de bron is onderweg zoekgeraakt. Welke pagina er werd geciteerd, of die pagina zegt wat de zin beweert en wie de rest van het document schreef, vertelt hij niet.

De oplossing is niet de code weghalen, maar de bron terugzetten.

Wat betekenen de onderdelen van citeturn0search0?

OpenAI publiceert een handleiding voor bronvermeldingen voor ontwikkelaars die producten bouwen op zijn modellen. Die beschrijft een markering met een typenaam, een bron-ID en eventueel een plek binnen de bron. OpenAI raadt dat formaat nadrukkelijk aan, omdat het nauw aansluit bij de markeringen waarop zijn modellen zijn getraind.

Lees de string met die handleiding ernaast:

Onderdeel	Betekenis
cite	Het type markering: dit is een bronvermelding.
turn0	De eerste toolaanroep in het antwoord. Een toolaanroep is één actie die het model tijdens het antwoorden uitvoert, zoals een zoekopdracht op het web. Het tellen begint bij nul.
search0	Bron nummer nul uit die zoekopdracht, dus de eerste. De volgende heet search1.

De handleiding zet elke markering bovendien tussen drie speciale tekens: U+E200 om te openen, U+E202 om te scheiden en U+E201 om te sluiten. Ze liggen in het privégebruiksgebied van Unicode, de Private Use Area. Unicode is de standaard die elke letter en elk symbool een nummer geeft, en tekens voor privégebruik hebben volgens Unicode geen betekenis die de standaard vastlegt. Lezers zien ze normaal gesproken niet. Daarom lijkt de zichtbare tekst één aan elkaar geplakt woord.

Eerlijk is eerlijk: die handleiding beschrijft het formaat voor ontwikkelaars. Hoe de ChatGPT-app zelf die markeringen opslaat en waarom ze soms een kopieeractie overleven, documenteert OpenAI niet openbaar. De beste beschrijving van het lek komt van mensen die zulke restjes verzamelen.

Wie heeft het gedocumenteerd, en waar?

De vrijwillige redacteuren van Wikipedia houden een veldgids bij: Signs of AI writing. Daarin staat citeturn0search0 bij de interne opmaakfouten, met deze uitleg: op die plekken linkte de chatbot naar een externe site, maar wie het gesprek in Wikipedia plakte, hield alleen een plaatshouder over. Volgens de gids is het patroon voor het eerst gezien in februari 2025.

We openden een van de voorbeelden waar de gids naar verwijst: een bewerking van 8 februari 2025 van de lijst met Engelstalige scholen in Bangladesh op de Engelse Wikipedia. Eén geplakte zin luidt “For more information, you can visit their official website:” en daarna volgt, waar de website had moeten staan, de markering.

We bekeken de ruwe tekens. Elk van de vier markeringen in die bewerking is precies zo opgebouwd als OpenAI’s handleiding beschrijft: U+E200, dan cite, dan U+E202, dan turn0search0 of turn0search1, dan U+E201.

Die ene zin vat het hele probleem samen. Hij belooft een bron en levert een code.

De klacht is ouder dan deze markering. Op het communityforum van OpenAI meldde een gebruiker in september 2024 dat een gekopieerd zoekantwoord plaatshouders als 【9†source】 bevatte in plaats van links. Niemand van OpenAI reageerde in die thread.

Wat bewijst het, en wat niet?

Wat je hoort	Wat het bewijs ondersteunt
”Het is een watermerk waarmee OpenAI betrapt wie kopieert.”	OpenAI’s handleiding beschrijft bronopmaak die software moet verwerken en weghalen voordat een lezer hem ziet. Over een watermerk staat er niets in.
”Het bewijst dat de hele tekst door AI is geschreven.”	Het laat zien dat de passage eromheen uit een ChatGPT-antwoord met zoekfunctie komt. Over de rest van het document zegt het niets, en ook niet over hoeveel iemand heeft herschreven.
”De code vertelt welke website is gebruikt.”	De ID nummert een resultaat binnen één gesprek. Het is geen webadres, en buiten die chat is het niet meer naar een adres te herleiden.
”Haal hem weg en de tekst klopt weer.”	Weghalen verbergt het symptoom. De claim heeft nog steeds geen bron.

De Wikipedia-gids zet dat laatste punt vetgedrukt: “Please do not merely treat these signs as the problems to be fixed; that could just make detection harder.” Het teken is een aanwijzing, niet het probleem zelf.

Waarom is dit een bronnenprobleem en geen AI-probleem?

ChatGPT gebruiken om informatie te vinden is het probleem niet. OpenAI’s eigen helppagina over zoeken op het web waarschuwt dat zoekresultaten en bronvermeldingen onvolledig, verouderd of onjuist kunnen zijn. De pagina zegt ook wat een lezer met een bronvermelding hoort te doen, en juist dat kan niet meer als de link verloren is gegaan: open de geciteerde bron, controleer of die het antwoord ondersteunt, kijk wanneer hij is gepubliceerd of bijgewerkt, en kies een gezaghebbende bron als nauwkeurigheid telt.

Een link die wel was meegekomen, had de claim evenmin bewezen. In een Stanford-audit uit 2023 van vier AI-zoekproducten ondersteunde maar 74,5% van de bronvermeldingen de zin waar ze bij stonden. Met een link begint het controleren pas. Dat is ook het verschil tussen een vermelding en een citatie: een lezer kan een citatie openen en nakijken.

De geverifieerde research-loop, een van de boeken van Len, geeft de gewoonte achter het restje een naam: plakken-als-onderzoek. Het boek omschrijft dat als “het verplaatsen van gegenereerde output naar een memo, presentatie, nota of gesprek, waarbij de claims een ongeregistreerde bewijsstatus houden.”

Hoe zien de andere restjes eruit?

Dezelfde Wikipedia-gids beschrijft verwanten van de markering. Dit kun je tegenkomen:

• citeturn0news0 of citeturn1file0: hetzelfde formaat, met een verwijzing naar een nieuwsresultaat of een geüpload bestand.
• iturn0image0turn0image1: een rij afbeeldingen die het plakken niet heeft overleefd.
• :contentReference[oaicite:0]{index=0} en oai_citation: andere plaatshouders van ChatGPT voor links.
• ({"attribution":{"attributableIndex":"1009-1"}}): een blok code aan het eind van een zin.
• [cite: 1]: volgens de gids afkomstig uit tekst die uit Google Gemini is gekopieerd.
• ?utm_source=chatgpt.com achter een link. Een UTM-tag is een label op een link waarmee analysesoftware ziet waar een bezoeker vandaan komt. Volgens OpenAI’s FAQ voor uitgevers voegt ChatGPT deze tag automatisch toe. Dit is het goede geval: de link is heel gebleven.

Mensen zoeken ook op chatgpt://url-citation?citation-number=0. Daarvoor vonden we geen openbare documentatie. Het is geen webadres dat iemand anders kan openen, dus de lezer blijft met hetzelfde probleem zitten: geen bron.

Een reguliere expressie (regex) is een zoekpatroon dat tekst vindt op vorm in plaats van op exacte woorden. Dit patroon vindt alles hierboven. Plak het in een editor die met regex kan zoeken, zoals VS Code, of draai het met grep -E:

turn[0-9]+(search|news|file|image)[0-9]+|oaicite|oai_citation|attributableIndex|\[cite: ?[0-9]|chatgpt://|utm_source=chatgpt\.com

Elke treffer is een claim die je moet controleren, geen oordeel over de schrijver.

Wat doe je als je er een vindt?

Heb je het zelf geschreven? Haal de code niet alleen weg. Ga terug naar de chat en open de lijst met bronnen (de knop Sources in de Engelse versie); volgens OpenAI’s helppagina staan daar de geciteerde bronnen en andere relevante links. Open de pagina, controleer of die zegt wat jouw zin zegt en plak de echte link. Vind je geen pagina die de zin onderbouwt, schrap de zin dan of markeer hem als ongecontroleerd.

Ben je redacteur, docent of lezer? Vraag om de bron, niet om een bekentenis. “Welke pagina onderbouwt deze zin?” is een redelijke vraag bij elke claim, of die nu van een mens of van een model komt. Je krijgt er ook een beter antwoord op dan op een beschuldiging.

Leid je een team? Leg voor alles wat de deur uitgaat vast welke bron bij welke claim hoort: de claim, de link, de passage, en wie het wanneer controleerde. Deze site noemt dat een bewijsregister. Een restje wordt dan een regel met een lege broncel, en dat is makkelijker te repareren dan een gerucht.

Hoe maakt TRACE van een geplakt antwoord een gecontroleerd antwoord?

TRACE is een werkwijze in vijf stappen die een onderzoeksvraag omzet in een besluitdossier waarin elke claim die ertoe doet terug te voeren is op zijn bron. Het komt uit De geverifieerde research-loop, dat nu verkrijgbaar is in het Nederlands en het Engels. Je hebt het boek niet nodig om TRACE te gebruiken.

1. Target. Leg de vraag, de reikwijdte en de gewenste output vast voordat er ook maar één zoekopdracht draait.
2. Retrieve. Verzamel de echte brondocumenten, uit meer dan één hoek, in plaats van te vertrouwen op één zelfverzekerd antwoord.
3. Assess. Geef elke bron een rol: primair (dicht bij de gebeurtenis of de data), secundair (bericht erover), pleitend (gemaakt door iemand met een belang) of grijs (al het andere). Kijk daarna wat die bron kan dragen voor deze ene claim.
4. Cross-check. Leg voor elke claim waar het besluit op leunt vast wat elke bron er werkelijk over laat zien, één regel per bron, en houd tegenspraak en afhankelijkheid zichtbaar, in plaats van de memo aan te vullen met een symbolische tweede link.
5. Export. Lever de memo met een claimregister, zodat een ander het werk kan controleren zonder het over te doen.

In de Nederlandse editie heten de stappen Richt de vraag, Verzamel, Beoordeel bronnen, Cross-check en Exporteer de besluitmemo.

Een hypothetisch voorbeeld. Een marketingmanager plakt een ChatGPT-antwoord in een memo voor de directie: “De verkoop van e-bikes in Nederland groeide in 2025 flink citeturn0search0.”

• Target: de directie beslist of er een tweede winkel komt. De groeiclaim draagt dat besluit, de alinea over de bedrijfsgeschiedenis niet. Controleer de eerste.
• Retrieve: open de bronnen in de chat opnieuw, of zoek opnieuw, en open de pagina zelf in plaats van de samenvatting.
• Assess: komt het cijfer van een statistiekbureau zoals het CBS (primair), uit een nieuwsbericht over die cijfers (secundair) of van een branchevereniging die e-bikes promoot (pleitend)? Gaat de passage over Nederland, over 2025 en over verkoop, of over iets wat erop lijkt, zoals import?
• Cross-check: noteer wat elke bron over de claim zegt en of de ene de andere simpelweg heeft overgenomen. Is het statistiekbureau de enige echte bron, leg die afhankelijkheid dan vast in plaats van er een nieuwsbericht bij te zetten dat hetzelfde herhaalt.
• Export: de memo krijgt per claim één regel: de claim, de link, de passage, en wie het wanneer controleerde.

Het boek is voorzichtig over zijn eigen grenzen. TRACE maakt een onderzoeksdossier controleerbaar; dat het tot betere besluiten leidt, is niet aangetoond. Dat is ook de eerlijke belofte van deze werkwijze. Op de TRACE-frameworkpagina staat de versie op één pagina.

Probeer dit vandaag (10 minuten)

1. Open de laatste drie documenten die je deelde en waarin een AI-antwoord is verwerkt.
2. Laat het patroon hierboven over elk document lopen.
3. Zoek bij elke treffer de pagina die de zin onderbouwt, of schrap de zin.
4. Noteer twee getallen: gevonden treffers en herstelde bronnen. Dat is de nulmeting van je team.

Citeer deze pagina:Wat is citeturn0search0? Het ChatGPT-restje dat verraadt dat een antwoord zonder bronnen is gekopieerd.Len P. van der Hof. https://lenvanderhof.com/nl/blog/wat-is-citeturn0search0/ · Gepubliceerd 3 oktober 2026.