Verandert de taal van je vraag wie AI citeert?

De taal van een vraag kan veranderen welke websites een AI-antwoord citeert. De taal van het antwoord staat los van de taal van de bronnen: een antwoord in het Nederlands kan een Engelse pagina citeren. Wil je je zichtbaarheid controleren, lees dan de citaties en niet alleen het antwoord.

Test je alleen in het Engels, dan weet je wat er verscheen bij je Engelse vragen, maar niet wat kopers zien als ze in het Nederlands vragen. Onderzoek geeft je een reden om de twee te vergelijken, al testte geen van beide studies hieronder Nederlands.

Een antwoordmachine, zoals ChatGPT search, Perplexity of de AI-overzichten van Google, schrijft antwoorden en kan naar bronnen linken. Die bronlinks zijn de citaties. In ongeveer een kwartier maak je een eerste vergelijking voor één koopvraag.

Wat laat het onderzoek zien?

De studie uit Toronto van Chen, Wang, Chen en Koudas is een preprint uit september 2025 van de Universiteit van Toronto, geen artikel dat door vakgenoten is beoordeeld. De onderzoekers vertaalden 100 Engelse vragen, tien over elk van tien onderwerpen, naar het Chinees, Japans, Duits, Frans en Spaans. Ze bevroegen vier antwoordmachines via hun ontwikkelaarsinterface en daarnaast Google. Per vraag vergeleken ze welke domeinen de Engelse en de vertaalde versie opleverden.

Wat de studie rapporteerde:

• Bij het GPT-4o-model van OpenAI met zoekfunctie overlapten de geciteerde domeinen in alle geteste taalvergelijkingen vrijwel niet.
• GPT en Perplexity haalden een groter deel van hun bronnen uit de taal van de vraag dan Google.
• Claude gebruikte over de talen heen een veel stabielere set domeinen en leunde sterker op Engelstalige bronnen.

Dit zijn bevindingen over de geteste systemen en vragen, geen regel voor elke antwoordmachine.

De studie ‘Faux Polyglot’ van Sharma, Murray en Xiao, verschenen bij NAACL 2025, werkte met verzonnen documenten in het Engels, Duits, Chinees, Hindi en Arabisch. Het was een gecontroleerd experiment met het ophalen van documenten en het schrijven van antwoorden, geen test met een live zoekmachine. De geteste modellen gaven in beide stappen de voorkeur aan documenten in de taal van de vraag. Was er geen document in die taal, dan weken ze uit naar talen met meer beschikbare tekst, zoals het Engels.

Wat laat het niet zien?

Geen van beide studies testte Nederlands. Het zijn allebei momentopnamen van systemen die blijven veranderen. De studie uit Toronto gebruikte ontwikkelaarsversies van de antwoordmachines, niet de ChatGPT-app. Ook vergeleek ze hele domeinen; in de test hieronder kijk je naar afzonderlijke URL’s.

Volgens de helppagina van OpenAI over zoeken zet ChatGPT search een vraag doorgaans om in een of meer gerichte zoekopdrachten, die naar zoekpartners gaan. ChatGPT kan je globale locatie gebruiken, afgeleid van je IP-adres. Staat Geheugen aan, dan kan het bij het herschrijven ook opgeslagen herinneringen gebruiken. Over een effect van de taal van de vraag zegt de pagina niets.

Een Nederlandse vraag levert misschien Nederlandse zoekopdrachten op. Dat is een gevolgtrekking, geen gedocumenteerde regel, en het vertelt je niet welke pagina’s worden geciteerd.

Google schrijft dat AI-overzichten en de AI-modus meerdere verwante zoekopdrachten kunnen uitvoeren, verspreid over deelonderwerpen en gegevensbronnen. In de richtlijnen voor meertalige sites staat dat Google de taal van een pagina bepaalt aan de hand van de zichtbare tekst, niet van het lang-attribuut of de URL. Noteer je de taal van een pagina, ga dan ook af op de tekst die een lezer ziet, niet op een label in de code of op de URL.

Deze pagina’s vertellen je niet hoe een antwoordmachine bronnen kiest, en een handvol testantwoorden doet dat evenmin.

Mythes en feiten

Mythe	Wat het bewijs zegt
”De AI vertaalt alles, dus taal maakt niet uit.”	In de studie uit Toronto overlapten de door GPT geciteerde domeinen nauwelijks in de geteste taalvergelijkingen.
”Word ik in het Engels geciteerd, dan zit ik in het Nederlands ook goed.”	Geen van beide studies testte Nederlands. Je Nederlandse vragen moet je apart controleren.
”Het antwoord is Nederlands, dus de bronnen ook.”	Antwoordtaal en brontaal zijn twee verschillende dingen. Open de geciteerde pagina’s en noteer hun taal.
”Vertaal de hele site en je wordt geciteerd.”	Geen van beide studies laat zien dat vertalen tot citaties leidt. Kijk eerst of er in één taal een relevant antwoord ontbreekt.

Hoe test je eerlijk in twee talen?

Houd de behoefte van de koper gelijk. Een Engelse vraag over ‘workflow software’ en een Nederlandse vraag over het vervangen van een gedeelde spreadsheet vragen naar verschillende dingen. Uit de antwoorden kun je het effect van taal dan niet afleiden.

1. Schrijf eerst de behoefte op. Houd ook het land en het gevraagde soort antwoord gelijk: laat beide versies bijvoorbeeld om een uitleg vragen, of allebei om een lijst met leveranciers.
2. Schrijf een natuurlijk paar. Begin in de taal die je het best beheerst. Laat iemand die de andere taal vloeiend spreekt controleren of de tweede versie dezelfde behoefte uitdrukt, in woorden die een koper zelf zou gebruiken.
3. Controleer vier verborgen verschillen. Voegt één versie een budget toe, vraagt ze om lokale leveranciers, noemt ze een merk of eist ze een bepaalde functie? Trek die voorwaarden gelijk voordat je test.
4. Verander niets aan de opzet. Gebruik dezelfde antwoordmachine, hetzelfde model als je dat kunt kiezen, hetzelfde account, dezelfde locatie en dezelfde instelling voor Geheugen. Bewaar beide vragen letterlijk en noteer die instellingen bij je logboek.
5. Stel elke versie in een nieuwe chat, met zoeken op het web aan. Begin met de volgorde Engels, Nederlands, Nederlands, Engels. Controleer of er echt is gezocht. Wil je op een patroon handelen, doe dan eerst minstens drie runs per taal en herhaal alles in een andere sessie.

Noteer één regel per geciteerde pagina en herhaal het runnummer als een antwoord meerdere citaties heeft. Bewaar ook de antwoorden zelf. Levert een run geen citaties op, noteer dat dan uitdrukkelijk.

Run	Datum	Taal van de vraag	Zoeken gebruikt?	Taal van het antwoord	Geciteerde URL	Taal van die pagina	Jouw naam in het antwoord?
1	(datum)	Engels	Ja	Engels	(URL)	Engels	Nee
2	(datum)	Nederlands	Ja	Nederlands	(URL)	Nederlands	Nee
3	(datum)	Nederlands	Ja	Nederlands	(URL)	Engels	Ja

Deze regels zijn verzonnen; het zijn geen uitkomsten van een experiment.

Open de links voordat je ze meetelt. Een pagina over een bedrijf met een vergelijkbare naam is een identiteitsprobleem. Een naam zonder bronlink is een vermelding, geen citatie. Is een pagina meertalig of laadt ze niet, noteer dat dan, en leid de taal niet af uit de URL.

Test marktformulering apart. Voeg je aan een vraag over personeelsroosters een eis uit de cao van de sector toe, dan verandert de reikwijdte van de vraag. Dat kan de vraag relevanter maken voor Nederlandse kopers, maar je verandert dan meer dan alleen de taal.

Een uitgewerkt voorbeeld (verzonnen)

Neem een bedrijf dat onderhoudsplanning verkoopt aan teams op meerdere locaties in Nederland. De behoefte, vooraf opgeschreven: ‘een klein onderhoudsteam wil diensten netjes overdragen en zichtbaar bijhouden welke toewijzingen zijn gewijzigd, in Nederland.’

Stel dat de Engelse runs steeds een brede Amerikaanse productgids citeren, en de Nederlandse runs steeds een implementatienotitie van een Nederlandse concurrent. Dit voorbeeld is verzonnen; voor dit artikel is geen citatie-experiment gedaan waarin Engels en Nederlands zijn vergeleken.

Eerst controleert het bedrijf of de Nederlandse vraag een voorwaarde heeft toegevoegd, zoals een eis uit de cao. Is dat zo, dan moet het paar worden rechtgezet en opnieuw getest.

Kloppen de vragen en herhaalt het verschil zich, dan controleert het bedrijf één ding: heeft het een bruikbare Nederlandse pagina die op deze behoefte ingaat, met een duidelijke afzender? Ontbreekt dat antwoord, dan is die ene pagina misschien het schrijven waard. De waarneming verklaart niet waarom de concurrent werd geciteerd, en is geen reden om de hele site te vertalen.

Hoe lees je de uitkomst?

• Andere pagina’s per taal. Controleer het vragenpaar en vergelijk daarna de herhalingen binnen elke taal. Lopen ook de Engelse runs onderling sterk uiteen, dan is het verschil tussen Engels en Nederlands lastiger te duiden. Zoek een terugkerend patroon voordat je een pagina kiest om te verbeteren.
• Dezelfde pagina’s in beide talen. Deze kleine reeks liet geen verschil in geciteerde pagina’s zien. Bewaar die uitkomst; ze bewijst niet dat taal nooit uitmaakt.
• Een afgebakende conclusie. Noem de vragen, talen, runs en URL’s. ‘De antwoorden op deze Nederlandse vragen citeerden in deze runs andere pagina’s’ is verdedigbaar. ‘ChatGPT geeft de voorkeur aan Nederlandse websites’ volgt niet uit dit logboek.

Je kunt bij je eigen vragen een verschil zien zonder te weten hoe de antwoordmachine de bronnen koos. De afwezigheidsdiagnose legt uit waarom een schermafbeelding van één antwoord geen bevinding is; dezelfde voorzichtigheid geldt hier.

Probeer dit vandaag (15 minuten)

1. Leg de behoefte vast (3 minuten). Kies één vraag die een Nederlandse klant stelt voordat die koopt. Schrijf de behoefte, het land en het gevraagde soort antwoord op.
2. Stel het paar op (3 minuten). Schrijf een Engelse en een natuurlijke Nederlandse versie. Controleer de vier verborgen verschillen. Kun je niet beide versies beoordelen, laat ze dan nakijken door iemand die de andere taal vloeiend spreekt voordat je de uitkomsten interpreteert.
3. Maak de eerste vergelijking (6 minuten). Gebruik ChatGPT met zoeken op het web aan en telkens een nieuwe chat: Engels, Nederlands, Nederlands, Engels. Verander niets aan de opzet.
4. Open en noteer (3 minuten). Noteer elke geciteerde URL, de taal van het antwoord en de taal van de pagina. Kijk welke URL’s in beide talen terugkomen, en waar runs binnen één taal en tussen de talen verschillen.

Zie dit als een eerste ronde. Kost het controleren van de bronnen meer tijd, maak dat dan af voordat je iets concludeert. Herhaal elk patroon dat je meent te zien voordat je een besluit over content neemt.

Legt de vergelijking één ontbrekend antwoord bloot dat je kunt onderbouwen, begin dan met die pagina en niet met het vertalen van de site. Hoe je geciteerd wordt door ChatGPT behandelt wat die pagina nodig heeft; deze test helpt je alleen kiezen welke pagina je onder de loep neemt.

Citeer deze pagina:Verandert de taal van je vraag wie AI citeert?Len P. van der Hof. https://lenvanderhof.com/nl/blog/verandert-de-taal-wie-geciteerd-wordt/ · Gepubliceerd 20 oktober 2026.