Nee, niet zoals de meeste posts het bedoelen. Van de Nederlandse bedrijven die in 2015 werden opgericht, bestond volgens het CBS vijf jaar later nog bijna twee derde. Amerikaanse overheidscijfers laten zien dat na tien jaar ongeveer een derde van de nieuwe vestigingen nog actief is. Ongeveer twee derde sloot dus, geen negen op de tien. En het bekendste cijfer van 90% meet iets anders: startups die hun eigen prognoses niet haalden, niet startups die ermee stopten.
De echte vraag is wat “falen” betekent, welke bedrijven meetellen en over hoeveel jaar. Verander één van die drie en de uitkomst schuift van ongeveer 20% naar ongeveer 95%. Hieronder zie je waar de cijfers vandaan komen, en daarna een methode van tien minuten voor het volgende virale cijfer.
Waar komt “90% van de startups faalt” vandaan?
Een dataset achter het ronde getal hebben we niet gevonden. Het oudste gedateerde document dat we konden openen en dat het cijfer noemt, is een rapport van Startup Genome uit 2011 over “premature scaling” (sneller groeien dan het bedrijf aankan), bewerkt in maart 2012. In de inleiding staat: “More than 90% of startups fail, due primarily to self-destruction rather than competition.” Oftewel: meer dan 90% van de startups faalt, vooral door eigen toedoen en niet door de concurrentie.
Die zin heeft geen bron, geen periode en geen definitie van falen. De eigen gegevens van het rapport kwamen van ruim 3.200 snelgroeiende techstartups, en het onderzocht waarom die te vroeg opschalen, niet hoeveel er stoppen.
Sindsdien is de zin in duizenden posts herhaald. Herhaling is geen bewijs. Het bewijsbewuste leven heeft er een beeld voor: één bron in twintig jassen.
Wat zeggen de officiële cijfers?
Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) meldde in november 2022 dat van de ongeveer 153.000 bedrijven die in 2015 werden opgericht, een jaar later nog bijna 96% bestond en in 2020 nog 64,7%. Van de nieuwe werkgevers (bedrijven die voor het eerst personeel aannamen) was vijf jaar later 48,6% nog steeds werkgever.
Het Amerikaanse Bureau of Labor Statistics (BLS) volgt vestigingen van private bedrijven die personeel melden, via het programma Business Employment Dynamics. Tabel 7 volgt de nieuwe vestigingen van elk openingsjaar in de jaren daarna; “nog actief” betekent daar dat de vestiging nog personeel meldt. Dit staat in de gepubliceerde tabel, met gegevens tot en met maart 2025:
| Geopend in het jaar tot | Nog actief in maart 2025 | Jaren later |
|---|---|---|
| maart 2024 | 77,9% | 1 |
| maart 2020 | 51,4% | 5 |
| maart 2015 | 34,7% | 10 |
| maart 1994 | 12,6% | 31 |
Ongeveer één op de vijf nieuwe vestigingen sluit dus binnen een jaar, ongeveer de helft binnen vijf jaar en ongeveer twee derde binnen tien jaar. Dat is een echt, controleerbaar patroon. Het is geen 90%.
Waarom verandert de definitie de uitkomst?
Het hele cijfer hangt af van drie dingen: welke bedrijven, wat telt als falen, en binnen welke tijd. De tabel zet zes versies naast elkaar. Bij de rijen van het CBS en het BLS is het faalpercentage 100 min het gepubliceerde overlevingspercentage.
| Als “falen” betekent | Wie meetelt | Aandeel dat “faalde” | Bron |
|---|---|---|---|
| Vestiging binnen 1 jaar niet meer actief | Amerikaanse private vestigingen, geopend in het jaar tot maart 2024 | 22,1% | BLS, tabel 7 |
| Hetzelfde, binnen 10 jaar | Geopend in het jaar tot maart 2015 | 65,3% | BLS, tabel 7 |
| Bedrijf bestaat na 5 jaar niet meer | Nederlandse bedrijven opgericht in 2015 | 35,3% | CBS |
| Bedrijf geliquideerd, investeerders verliezen het grootste deel van hun geld of alles | Startups, volgens een schatting van Ghosh | 30-40% | HBS Working Knowledge, 2011 |
| Niet het verwachte rendement opgeleverd | Idem | 70-80% | Idem |
| Een prognose afgegeven en die niet gehaald | Idem | 90-95% | Idem |
De laatste drie rijen komen van Shikhar Ghosh, senior lecturer aan Harvard Business School, zoals de Working Knowledge-site van de school ze in 2011 weergaf. Het artikel beschrijft zijn onderliggende steekproef niet. Zie ze dus als inschattingen van een deskundige, niet als een gepubliceerde tabel.
Kijk goed wat de rij met 90-95% meet. Ghosh zegt het zelf zonder omhaal: heel weinig bedrijven halen hun oorspronkelijke prognoses, falen is de norm. Je eigen prognose niet halen komt veel voor. Het is niet hetzelfde als de deuren sluiten.
In de definities zitten nog twee valkuilen:
- Een bedrijf is geen startup. De cijfers van het CBS en het BLS gaan over elk soort nieuw bedrijf: restaurants, loodgieters, adviesbureaus, winkels. Het zijn geen startupcijfers, en een techbedrijf met durfkapitaal hoort bij een kleine groep apart.
- Gesloten is niet hetzelfde als mislukt. Het BLS telt vestigingen, geen bedrijven. De eigen FAQ van het bureau geeft het voorbeeld: opent een keten een nieuw filiaal, dan telt dat als nieuwe vestiging. Sluit die keten één filiaal, dan telt dat als sluiting, ook als het bedrijf het prima doet. De tabel legt vast dat een vestiging geen personeel meer meldt, niet waarom.
Hoe LEVEL de bewering beoordeelt
LEVEL is een check in vijf stappen om te bepalen hoeveel gewicht een bewering kan dragen voordat je erop handelt. Hij komt uit Het bewijsbewuste leven, dat nu verkrijgbaar is. Je hebt het boek niet nodig om hem te gebruiken. Zo pas je hem toe op “90% van de startups faalt”:
- Locate: formuleer de bewering in één toetsbare zin. “Negen op de tien nieuwe bedrijven stoppen binnen X jaar.” Kun je die X en het soort bedrijf niet invullen, dan beoordeel je de verpakking en niet de bewering.
- Estimate: bepaal wat ongelijk hebben kost. Het cijfer in een pitchdeck zetten voor een investeerder die de BLS-tabel kent, kost geloofwaardigheid. Het gebruiken om jezelf een grote beslissing aan te praten of uit het hoofd te praten, kan veel meer kosten. Hoe hoger de inzet, hoe beter het bewijs moet zijn.
- Value: zet het bewijs op de Bewijsladder uit het boek, zeven soorten onderbouwing: bewering, anekdote, autoriteit, mechanisme, studie, convergentie en je eigen test. Het boek behandelt ze als soorten, niet als rangorde, dus ook binnen elke soort check je de kwaliteit. De zin van Startup Genome is een bewering. De schattingen van Ghosh zijn autoriteit: het oordeel van een deskundige zonder gepubliceerde tabel. De tabellen van het BLS en het CBS zijn systematische metingen.
- Expose: benoem het sterkste argument tegen de bewering voordat je haar gebruikt. Tegen “90% stopt”: volgens het BLS is na tien jaar ongeveer 65% gesloten. Vóór de bewering: als falen betekent dat je je eigen prognoses niet haalt, dan steunt de 90-95% van Ghosh haar wel.
- Lean: handel alleen zo stellig als het bewijs en de inzet toelaten. Gebruik de versie die je kunt verdedigen: “Bijna twee derde van de Nederlandse bedrijven die in 2015 werden opgericht, bestond vijf jaar later nog (CBS).”
Op de LEVEL-pagina staat de volledige methode.
De methode van tien minuten
Zet voor het volgende virale cijfer een timer.
| Minuten | Doe dit |
|---|---|
| 0-2 | Herschrijf de bewering en vul drie dingen in: wie meetelt, welke gebeurtenis, over welke periode. |
| 2-5 | Spoor de herkomst op. Zoek het exacte getal plus “rapport” of “data”. Open het oudste document dat je kunt vinden. Staat er een tabel in, of alleen het getal? |
| 5-8 | Zoek de primaire bron met dezelfde definitie: het CBS of een ander statistiekbureau, een toezichthouder, of de oorspronkelijke studie. |
| 8-9 | Vergelijk de definities. Dezelfde groep, dezelfde gebeurtenis, dezelfde periode? |
| 9-10 | Houden, herschrijven of schrappen. Schrijf de versie op die je kunt verdedigen, met bron en datum. |
Eindigt stap 2 bij een blog dat een ander blog citeert, stop dan: je hebt een bewering gevonden. Leg de uitkomst vast in een bewijsregister (één regel per bewering, met bron en wat haar zou weerleggen), zodat je hetzelfde getal nooit twee keer hoeft te checken. Dezelfde gewoonte om bij echte frequenties te beginnen vind je in Kalibratietechnieken voor founders.
Probeer dit vandaag (10 minuten)
Open het laatste deck, de laatste post of het laatste rapport dat je schreef met een cijfer erin. Doe de check van tien minuten op het ene getal waar je argument op leunt. Kun je niet invullen wie, wat en wanneer, herschrijf de zin dan of haal hem weg.
Citeer deze pagina:Faalt 90% van de startups? Zo check je een viraal cijfer in tien minuten.Len P. van der Hof. https://lenvanderhof.com/nl/blog/faalt-90-procent-van-startups/ ·