--- title: De agentische codebase — nu verkrijgbaar in Kindle, Paperback en Hardcover description: "STACK maakt van repositories een besturingssysteem voor samenwerking tussen mens en agent: structuur, toolchain, agentconfiguratie, verbinding en…" image: "https://lenvanderhof.com/books/covers/the-agentic-codebase-nl-front.jpg?v=20260819-hitll-nobg" --- Nu verkrijgbaar · wereldwijd op Amazon # De agentische codebase De vijflaagse architectuur waarmee agentwerk productie overleeft Demowaardig in de chat, ononderhoudbaar in de tree. Tijd voor structuur. STACK maakt van repositories een besturingssysteem voor samenwerking tussen mens en agent: structuur, toolchain, agentconfiguratie, verbinding en kenniskaders die tool-churn overleven. ## Koop het boek KindleGratis met Kindle Unlimitedop Amazon.nl→Paperbackop Amazon.nl→Hardcoverop Amazon.nl→ [Ook op Bol.com →](https://www.bol.com/nl/nl/p/systems-for-the-strategic-self-the-agentic-codebase/9300000338805992/)Derde partij (niet onze winkel). Amazon blijft de primaire koopoptie. Lees je vanuit een ander land?Kies je eigen Amazon-marktplaats — dezelfde editie, jouw winkel. - [🇳🇱Netherlandsamazon.nl](https://www.amazon.nl/dp/B0H9CRJV5P?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=kindle&tag=lenvanderho01-21) - [🇺🇸United Statesamazon.com](https://www.amazon.com/dp/B0H9CRJV5P?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=kindle&tag=lenvanderho0f-20) - [🇬🇧United Kingdomamazon.co.uk](https://www.amazon.co.uk/dp/B0H9CRJV5P?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=kindle) - [🇨🇦Canadaamazon.ca](https://www.amazon.ca/dp/B0H9CRJV5P?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=kindle) - [🇦🇺Australiaamazon.com.au](https://www.amazon.com.au/dp/B0H9CRJV5P?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=kindle) - [🇩🇪Germanyamazon.de](https://www.amazon.de/dp/B0H9CRJV5P?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=kindle) - [🇫🇷Franceamazon.fr](https://www.amazon.fr/dp/B0H9CRJV5P?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=kindle) - [🇪🇸Spainamazon.es](https://www.amazon.es/dp/B0H9CRJV5P?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=kindle) - [🇮🇹Italyamazon.it](https://www.amazon.it/dp/B0H9CRJV5P?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=kindle) - [🇯🇵Japanamazon.co.jp](https://www.amazon.co.jp/dp/B0H9CRJV5P?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=kindle) - [🇧🇷Brazilamazon.com.br](https://www.amazon.com.br/dp/B0H9CRJV5P?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=kindle) - [🇲🇽Mexicoamazon.com.mx](https://www.amazon.com.mx/dp/B0H9CRJV5P?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=kindle) - [🇮🇳Indiaamazon.in](https://www.amazon.in/dp/B0H9CRJV5P?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=kindle) Amazon-links kunnen affiliate-tags bevatten. Dat verandert de prijs niet. Bol.com-listings zijn van derden. Kijk in het boek↓Companionmateriaal downloaden Nederlandse & Engelse editie · Kindle, Paperback, Hardcover · gratis met Kindle Unlimited · [English edition →](https://lenvanderhof.com/books/the-agentic-codebase/) pagina's 520 hoofdstukken 18 uur lezen ± 7 edities EN · NL ![De agentische codebase — voorkant](https://lenvanderhof.com/books/covers/the-agentic-codebase-nl-front.jpg?v=20260819-hitll-nobg) ![De agentische codebase — achterkant](https://lenvanderhof.com/books/covers/the-agentic-codebase-nl-back.jpg?v=20260819-hitll-nobg) De edities ## Kies je formaat Zelfde boek, jouw formaat. Je koopt op Amazon, niet op deze site. - [![De agentische codebase, kindle](https://lenvanderhof.com/books/editions/the-agentic-codebase/nl-kindle-55f6732711c4.jpg)](https://www.amazon.nl/dp/B0H9CRJV5P?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=kindle&tag=lenvanderho01-21) ### Kindle Direct lezen. Met Kindle Unlimited zonder extra kosten. [Koop op Amazon ↗](https://www.amazon.nl/dp/B0H9CRJV5P?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=kindle&tag=lenvanderho01-21) - [![De agentische codebase, paperback](https://lenvanderhof.com/books/editions/the-agentic-codebase/nl-paperback-aa418f244aa0.jpg)](https://www.amazon.nl/dp/B0H9G3T2DJ?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=paperback&tag=lenvanderho01-21) ### Paperback Het werkexemplaar. Schrijf erin. Neem het mee naar de meeting. [Koop op Amazon ↗](https://www.amazon.nl/dp/B0H9G3T2DJ?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=paperback&tag=lenvanderho01-21) - [![De agentische codebase, hardcover](https://lenvanderhof.com/books/editions/the-agentic-codebase/nl-hardcover-2c7fd6465631.jpg)](https://www.amazon.nl/dp/B0H9GH4KKM?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=hardcover&tag=lenvanderho01-21) ### Hardcover De schapeditie. Donkere full-art-omslag, gemaakt om in de kamer te blijven. [Koop op Amazon ↗](https://www.amazon.nl/dp/B0H9GH4KKM?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=hardcover&tag=lenvanderho01-21) Nu verkrijgbaar ## De vijflaagse architectuur waarmee agentwerk productie overleeft Een week lang was de agent snel. Toen begon hij de verkeerde module te bewerken, conventies opnieuw af te leiden die je allang had vastgelegd, en plausibele code te plakken die een contract brak dat nooit ergens stond. Je dag gaat op aan het corrigeren van een collega die de regels niet kan lezen, want de regels zitten in jouw hoofd, niet in de repo. De output ging omhoog; het vertrouwen omlaag. De reflex is: wissel van model, schrijf een langere prompt, voeg nog een tool toe. Dat schaalt het probleem in plaats van het werk: een beter model volgt een kapotte repository alleen maar sneller. Dit boek biedt het tegenovergestelde van een prompttruc: een repository ontworpen voor machinale collega's. *De Agentische Codebase* introduceert het **STACK**-raamwerk (Structure, Toolchain, Agent configuration, Connection layer, Knowledge and quality): vijf lagen die een agent veranderen van een gokkende stagiair in een begrensde bijdrager die het contract leest voordat hij de code schrijft. Wat je kunt ## Wat dit boek in je handen legt Je leert om: - Een repo en toegangspunten zo in te delen dat een agent het juiste bestand vindt zonder het twee keer te horen. - AGENTS.md en CLAUDE.md te schrijven als geversioneerde staande context met echte ownership, niet als vrome opmerkingen, en ze eerlijk te houden over Cursor, Claude Code en je eigen stack heen. - MCP-servers en toolcontracten te definiëren met least-privilege-scopes, en hooks en guardrails te installeren die de foute bewerkingen blokkeren die ze daadwerkelijk zien, vóór de merge. - Terugkerend werk te promoveren tot skills, rollen en subagenten, en de hele lus af te grendelen met evals en CI, zodat een oordeel dat je één keer vastlegt bij elke run zijn controle uitvoert. Het raamwerk ## [STACK: het systeem achter het boek](https://lenvanderhof.com/nl/frameworks/stack/) Structure, Toolchain, Agent configuration, Connection, Knowledge and quality 1. 1 ### Structure Indeling, toegangspunten, werkruimtes en grenzen waar een agent in zijn eerste minuut doorheen navigeert. 2. 2 ### Toolchain De shells, commando’s en CLI-contracten die een agent mag draaien, opgeschreven in plaats van onthouden. 3. 3 ### Agent configuration AGENTS.md, CLAUDE.md, regels, skills en subagent-charters als geversioneerde staande context. 4. 4 ### Connection MCP-servers, toolcontracten, hooks en guardrails met minimale rechten en een echt faalscenario. 5. 5 ### Knowledge and quality Geheugenlagen, contextbudgetten, evals en CI, zodat een modelupgrade de lat niet stilletjes verlaagt. Figuur 2.1: De vijf STACK-lagen als een verticale stapel — Structure aan Uit het boek ## Figuur 2.1: De vijf STACK-lagen als een verticale stapel — Structure aan De Agentische Codebase, gedrukte pagina: Figuur 2.1: De vijf STACK-lagen als een verticale stapel — Structure aan Bekijk meer pagina’s↓ ## Kijk in het boek Bladzijden uit de gedrukte editie. - [Het agent-binnenkomstprotocol. Dit is de volgorde waarin een agent⤢](https://lenvanderhof.com/books/previews/the-agentic-codebase/nl/approved-page-109-p120-6c7c352d3849f30d0a530800-192a0a9dbede9ca6e29e1bfd.webp) - [Positie is een gratis hefboom. Modellen presteren⤢](https://lenvanderhof.com/books/previews/the-agentic-codebase/nl/approved-page-152-p165-6c7c352d3849f30d0a530800-13e60866f5de1fb667c48f76.webp) - [Figuur 10.1: Geheugen als drie lagen: hot (het live sessievenster, elke run⤢](https://lenvanderhof.com/books/previews/the-agentic-codebase/nl/approved-page-173-p277-6c7c352d3849f30d0a530800-f1d4db9f42e3be8f21a1bed1.webp) - [Wat hier woont (jouw⤢](https://lenvanderhof.com/books/previews/the-agentic-codebase/nl/approved-page-257-p291-6c7c352d3849f30d0a530800-120d11303cfb3ae04daf8abe.webp) - [Wat mcp de moeite waard maakt om op te bouwen in plaats van erom-⤢](https://lenvanderhof.com/books/previews/the-agentic-codebase/nl/approved-page-275-p298-6c7c352d3849f30d0a530800-60d227b5e03dbe840f5814de.webp) - [Je voert een agentische-schuld-audit uit op⤢](https://lenvanderhof.com/books/previews/the-agentic-codebase/nl/approved-page-41-p045-6c7c352d3849f30d0a530800-5dca01c302bb32bb9561528a.webp) - [Figuur 2.1: De vijf STACK-lagen als een verticale stapel — Structure aan⤢](https://lenvanderhof.com/books/previews/the-agentic-codebase/nl/approved-page-83-p091-6c7c352d3849f30d0a530800-3c0cc3859c908f92ff4f48e5.webp) - [Je voert een STACK-audit uit op deze⤢](https://lenvanderhof.com/books/previews/the-agentic-codebase/nl/approved-page-91-p100-6c7c352d3849f30d0a530800-e535049e41d98ee5ffa04244.webp) Je koopt het boek op Amazon, niet op deze website. Koop de paperback op Amazon↗ · Uit het boek ## Lees een pagina Inleiding ### Inleiding: de repository is het Agent OS > Een demo bewijst dat het model het werk kán doen; een repository bewijst dat het morgen opnieuw kan. De kloof tussen die twee zinnen is dit boek. #### Wat je erna kunt Je gaat begrijpen waarom agentische systemen falen in repositories en niet in modellen. Je leert de ziekte benoemen: agentische repo-schuld. En je vertrekt met STACK, de kaart voor de vijf lagen die elke agentische codebase op orde moet hebben. #### Gebruik dit hoofdstuk wanneer Een demo de zaal wint maar een nieuwe collega hem niet kan reproduceren; regels en prompts in chatgeschiedenis wonen; "vraag het de persoon die de setup kent" je onboardingplan is. ## Wat je krijgt Wat je krijgt - Het STACK-raamwerk: Structure, Toolchain, Agent configuration, Connection, Knowledge and quality - Geversioneerde patronen voor AGENTS.md, CLAUDE.md, regels, skills en rolcharters - MCP-serverontwerp, toolcontracten, hooks en guardrails die tool-churn overleven - Geheugenlagen, contextbudgettering, evals en CI voor productiediscipline - Per hoofdstuk een kopieerbaar artefact: mappenbomen, SKILL.md, regelbestanden, eval-specs Voor wie - Een tweede mens of agent onboarden zonder conventies te verliezen - CLAUDE.md niet langer over drie tools dupliceren - MCP-servers toevoegen zonder beveiligingsverrassing - Evals draaien als je regels of skills wijzigt - De repo levend houden door een modelupgrade heen Voor wie ## Voor wie dit boek is geschreven Het resultaat is niet een snellere manier om één feature te leveren. Het is een codebase die zich opstapelt: elke regel die je vastlegt is correctheid die de agent erft, en het systeem wordt autonomer naarmate je zelf minder van de code schrijft. Als je met agenten bouwt en weigert je norm door snelheid te laten uithollen, dan is dit geschreven voor de engineer die je bent wanneer de diff groot is, de agent zelfverzekerd, en het contract aan jou is om te bepalen. ### De lezer voor wie dit is geschreven Technische founders en staff engineers die dagelijks Cursor of Claude Code gebruiken, een repo-tree kunnen lezen, en zat zijn van “het werkte in de chat” dat in CI sterft. ### Ook geschikt voor Engineering leads die standaardiseren hoe het team agents gebruikt: AGENTS.md, skills, MCP, evals. ### Waar je het voor gebruikt - Een tweede mens of agent onboarden zonder conventies te verliezen - CLAUDE.md niet langer over drie tools dupliceren - MCP-servers toevoegen zonder beveiligingsverrassing - Evals draaien als je regels of skills wijzigt - De repo levend houden door een modelupgrade heen ### Waarschijnlijk niet voor jou als - Niet-technische founders; begin bij AI-agenten voor startupstrategie - ML-onderzoekers die foundation models trainen - Lezers die geen terminalworkflow willen De inhoud ## Hoofdstuk voor hoofdstuk 18 hoofdstukken Elk hoofdstuk van De agentische codebase met het motto uit de gedrukte editie, wat je erna kunt, en wanneer je het nodig hebt. 1. InleidingInleiding: de repository is het Agent OSEen demo bewijst dat het model het werk kán doen; een repository bewijst dat het morgen opnieuw kan. De kloof tussen die twee zinnen is dit boek.Wat je erna kuntJe gaat begrijpen waarom agentische systemen falen in repositories en niet in modellen. Je leert de ziekte benoemen: agentische repo-schuld. En je vertrekt met STACK, de kaart voor de vijf lagen die elke agentische codebase op orde moet hebben.Gebruik dit hoofdstuk wanneerEen demo de zaal wint maar een nieuwe collega hem niet kan reproduceren; regels en prompts in chatgeschiedenis wonen; "vraag het de persoon die de setup kent" je onboardingplan is. 2. Hoofdstuk 1Het probleem van de agentische repoEr crashte niets. Dát was het probleem. Dezelfde agent die in zijn eerste week live de zaal had verbluft, begon in zijn tweede de codebase stilletjes te laten rotten, en stille rot heeft geen stack trace.Wat je erna kuntJe kunt straks de vier manieren benoemen waarop een ad-hoc agent-setup een repository laat vervallen. Je herkent ze stuk voor stuk in je eigen boom. En je legt uit waarom het geen vier bugs zijn, maar één ontbrekende architectuurlaag.Gebruik dit hoofdstuk wanneerJe agent draaide perfect in een demo en ging een sprint later misdragen. Of een nieuwe collega kan het gedrag dat iedereen gezien heeft niet reproduceren. 3. Hoofdstuk 2STACK: vijf lagenHoofdstuk 1 benoemde vier manieren waarop een agentische repo verrot. Dit hoofdstuk laat zien dat die vier nooit vier problemen waren. Het was één probleem met vier maskers op: vijf soorten niet-code-intelligentie zonder plek om te wonen. STACK is waar elk van die soorten een thuis krijgt, en de kaart die je de rest van dit boek aflegt.Wat je erna kuntJe kunt straks elke repository afbeelden op vijf benoemde lagen: Structure, Toolchain, Agent configuration, Connection layer, Knowledge and quality. Daarna draai je de STACK-audit die elke laag scoort van afwezig tot geversioneerd-en-getest.Gebruik dit hoofdstuk wanneerJe een repository erft waar agents al aankomen. Ook wanneer je je eerste agent aan een bestaande codebase wilt toevoegen, of niet kunt zeggen waar prompts, rules en toolcontracten eigenlijk wonen. 4. Hoofdstuk 3Structure: indeling en toegangspuntenEen agent verkent je repository niet. Hij foerageert, en een doolhof int tol op elke verkeerde afslag die geen route kent.Wat je erna kuntJe kunt straks de voordeur van een repository zo ontwerpen dat een verse agent of nieuwe engineer in de eerste minuut naar de juiste plek navigeert. Je geeft de boom benoemde toegangspunten, betekenisrijke mappen, en een navigatiekaart die elke nieuwe run eerst leest.Gebruik dit hoofdstuk wanneerEen nieuwe agent je indeling telkens opnieuw afleidt. Of hij vindt code opnieuw uit die al twee mappen verderop staat. Of "waar woont X?" wordt alleen beantwoord door degene die de repo bouwde. 5. Hoofdstuk 4Werkruimtes en grenzenEen repository die agents kunnen navigeren is de eerste helft van Structure. De tweede helft is scherper: agents moeten kunnen navigeren zonder de helft te laden die ze niet nodig hebben. Op schaal beslist dat of je agents betrouwbaar blijven of koppelingen gaan hallucineren die er nooit waren.Wat je erna kuntJe kunt straks beslissen waar je een werkruimtegrens trekt. Een agent moet de volledige context van één eenheid kunnen laden, die correct wijzigen, en de overige repository buiten beeld houden. Je leert ook instructies per werkruimte afbakenen onder één root, en de "distributed monolith" herkennen die het contextbudget opblaast.Gebruik dit hoofdstuk wanneerJe repo voorbij één samenhangend ding is gegroeid. Agents laden te veel code voor kleine wijzigingen, of je kiest tussen een monorepo en losse repo's en wilt een reden die geen kwestie van smaak is. 6. Hoofdstuk 5AGENTS.md en CLAUDE.mdEen repository kan vijf tegenstrijdige beschrijvingen bevatten van hoe hij werkt, en elke agent die ze leest, gehoorzaamt een andere. De remedie is niet een beter instructiebestand. Het is één instructiebestand waar de andere voor buigen.Wat je erna kuntJe kunt straks één wortelgrondwet schrijven voor je repository: scope, commando's, shell mandate, veiligheidsvloer, quality gates en een repo-kaart. Daarna bedraad je elke agent-tool zo dat hij dat ene bestand leest, niet vijf afdrijvende kopieën.Gebruik dit hoofdstuk wanneerJe `CLAUDE.md` spreekt een `.cursorrules` tegen die de code tegenspreekt, of je voegt je eerste wortel-instructiebestand toe en wilt dat het goed veroudert in plaats van uit te dijen tot ruis. 7. Hoofdstuk 6Regels over tools heenHoofdstuk 5 gaf NexumOS één grondwet. Dit hoofdstuk beantwoordt de vraag die haar binnen een maand breekt: elke tool wil zijn eigen kopie, in zijn eigen map, in zijn eigen dialect. Hoe houd je dan één waarheid overeind als vijf oppervlakken er elk op staan haar vast te houden?Wat je erna kuntJe gaat je regels versioneren als code, ze per glob afbakenen zodat elke regel alleen laadt waar hij geldt, en één canonieke bron bewaren die de per-tool-kopieën genereert of importeert. Daarmee genees je de regeldrift die de agent uit hoofdstuk 1 op maandag gelijk gaf en op dinsdag ongelijk.Gebruik dit hoofdstuk wanneerJe team meer dan één agent-tool gebruikt. Je `.cursor/rules` en `CLAUDE.md` spreken elkaar tegen, of je debugde ooit "de agent negeerde onze regel" en vond daarna een tweede regel die de eerste ondermijnde. 8. Hoofdstuk 7Agent SkillsHoofdstuk 6 leerde je rules nee te zeggen: wat mag een agent waar doen? Dit hoofdstuk leert je repository ja zeggen, met opzet. Je geeft een agent een capaciteit die hij kan laden, lezen, draaien en waartegen hij getest wordt. Een rule is een hek. Een skill is gelabeld gereedschap op de werkbank, zodat de juiste hand er op het juiste moment naar grijpt.Wat je erna kuntJe kunt straks een prompt die je team uit het hoofd overtypt omzetten in een geversioneerd, reviewbaar en testbaar skill-pakket. Dat pakket is een map met een `SKILL.md`: de description zet hem aan, de body laadt alleen wanneer dat nodig is en een golden test zet het gedrag vast.Gebruik dit hoofdstuk wanneerDezelfde instructies elke week opnieuw in de chat worden geplakt. Of wanneer "goede" prompts in iemands hoofd of Slack-draad leven, en niemand kan zien of de wijziging van vorige maand een capaciteit beter of slechter maakte. 9. Hoofdstuk 8Rollen en subagentsHoofdstuk 7 gaf je repository een bibliotheek aan capaciteiten. Dit hoofdstuk beantwoordt de vraag die een bibliotheek van skills niet kan beantwoorden: wie mag ze oppakken, en wat mag die dan precies doen? Een skill is een bevoegdheid. Een rol geeft die bevoegdheid een aanstelling met een functieomschrijving.Wat je erna kuntJe vervangt straks de generieke "de agent" door een klein bestand met gecharterde rollen. Elke rol krijgt een mandaat, minimale tools, getypeerde inputs en outputs, plus een expliciet escalatiepad. In runtime wordt dat een subagent met eigen context.Gebruik dit hoofdstuk wanneerEén manusje-van-alles support triëert, productie raakt en facturatie schrijft. Gebruik dit ook wanneer incidenten teruglopen naar "de agent had elke tool", of wanneer je sneller parallelle agent-werkers toevoegt dan je reviewproces aankan. 10. Hoofdstuk 9Prompts, commando's en workflowsHoofdstuk 8 gaf NexumOS een roster van rollen met een charter. Maar een rol benoemt een wie, terwijl een operatie een wat vraagt. De triage-agent heeft nu een mandaat; een script heeft hij nog steeds niet. Dit hoofdstuk schrijft dat script, en schrijft het als code. Want werk dat je agents veertig keer per week doen hoort niet te leven in jouw herinnering aan hoe de demo verliep.Wat je erna kuntJe verandert je meest herhaalde chatoperatie in een geparametriseerd, geversioneerd commando met een golden test. Daarna rijg je zulke commando's aaneen tot korte workflows met benoemde menselijke controlepunten, niet tot één heroïsche pijplijn.Gebruik dit hoofdstuk wanneerJe jezelf dezelfde vijfstaps-instructie uit je hoofd ziet overtypen. Of wanneer teamleden elk hun eigen lichtjes afwijkende versie van "zo leveren wij een fix" hebben, terwijl een agent-workflow van vorige maand stilletjes anders is gaan schrijven. 11. Hoofdstuk 10Geheugen en contextlagenHoofdstuk 9 leerde je versioneren wat er draait. Dit hoofdstuk leert je besturen wat er blijft. Een commando definieert de operatie; het geheugen beslist wat de agent erin meedraagt. De meest gemaakte fout is alles meedragen, alsof een context window een kast is in plaats van een rekening.Wat je erna kuntJe schrijft een memory-policy die elk stuk staande context in drie lagen sorteert: hot session, warm project, cold archive. De agent laadt daarna bij elke run de kleinste hoog-signaal-set, niet de grootste die het venster toestaat. Je houdt een kopieerbare lagentabel en een afdwingbaar contextbudget over.Gebruik dit hoofdstuk wanneerJe agent zichzelf diep in een lange sessie tegenspreekt. Of wanneer een verschaalde beslissing telkens opnieuw opduikt, je root-instructiebestand voorbij twee schermen is gekropen, of je niet kunt zeggen welke context gekozen is en welke louter is aangekoekt. 12. Hoofdstuk 11MCP-servers en toolcontractenWat je erna kuntJe verandert de tools die je agents aanroepen van kale functies in bestuurde toolcontracten. Elk contract heeft schema, auth, limieten, timeouts, idempotency en benoemde faalmodi. Je neemt ook de zwaarstwegende beveiligingsbeslissing van de hele laag bewust: lokaal versus remote.Gebruik dit hoofdstuk wanneerJe agents MCP-servers aanroepen waar niemand een spec voor schreef. Of wanneer een tool in iemands persoonlijke config leeft, niemand de scope kan noemen, of een werkende tool stilletjes iets anders is gaan doen. 13. Hoofdstuk 12Hooks en guardrailsEen contract verklaart wat een tool mag doen. Het belet niet dat de tool gevraagd wordt iets anders te doen.Wat je erna kuntJe haalt de ene invariant die elke run moet gelden uit proza dat het model mag opvolgen. Daarna zet je hem in een deterministische hook die op het event vuurt en valideert wat het model ook koos. Deze week schrijf, test en lever je je eerste PreToolUse-poort.Gebruik dit hoofdstuk wanneerEen regel in je `CLAUDE.md` zegt "nooit force-pushen," "altijd tests draaien voor het committen," of "blijf van `.env` af." Je hebt de agent het toch zien doen, of je kunt je niet veroorloven dat hij het doet. 14. Hoofdstuk 13Plugins en marketplacesEen skill die je zelf schrijft is code die je vertrouwt omdat jij hem schreef. Een geïnstalleerde plugin is code die je vertrouwt omdat iemand anders hem schreef. De agent die hem draait houdt jouw credentials en een shell vast. Dit hoofdstuk dicht het gat tussen die zinnen.Wat je erna kuntJe stopt met capaciteit van derden installeren op gevoel. Je cureert die capaciteit als de supply-chain-afhankelijkheid die ze is: elke plugin scoren tegen een zesdimensionale rubriek, vastpinnen wat je houdt, en forken wat je niet kunt vastpinnen.Gebruik dit hoofdstuk wanneerEen teamlid dropt een "dit moet je proberen"-plugin in het kanaal. Een marketplace-listing belooft precies het ding dat je net wilde bouwen, of je beseft dat je niet kunt aanwijzen waar de agents in je team hun extra tools vandaan halen. 15. Hoofdstuk 14Shells en CLI-toolsHoofdstuk 13 leerde je een plugin te beoordelen vóór je hem installeert. Elke plugin die je installeert, elke skill die hij meebrengt, elke tool die hij blootstelt, eindigt op dezelfde manier: hij draait een commando in een shell. De shell is de ruimte waarbinnen dat allemaal wordt uitgevoerd, en de meeste teams hebben nooit beslist wat die ruimte bevat. Dit hoofdstuk richt hem in.Wat je erna kuntJe verklaart de shell en CLI-vloer van je repository als geversioneerde config. Een mens of agent kan die vloer vanuit een verse checkout reproduceren.Gebruik dit hoofdstuk wanneerEen commando werkt op jouw laptop en faalt elders. Gebruik dit ook wanneer een agentpijplijn breekt door een andere CLI-versie, of wanneer niemand het verwachte shell-oppervlak kan aanwijzen. 16. Hoofdstuk 15Integraties, evals en CI voor agentsEen groene testsuite is de enige zin in een codebase die zegt "dit werkt nog steeds" en die je kunt vertrouwen. Rule-bestanden en skill-bestanden hebben dat nooit mogen zeggen. Dit hoofdstuk verandert dat.Wat je erna kuntJe gaat `AGENTS.md`, rules en skills behandelen als de ongeteste productiecode die ze al zijn. Aan elk hang je een golden-task-eval. De merge poort je op slagingspercentage en kostenbudget. Agent-runs lees je via gestandaardiseerde traces, zodat een "onschuldige" bewerking gedrag niet langer stilletjes laat regresseren.Gebruik dit hoofdstuk wanneerJe niet kunt zeggen of de rule-aanpassing van vorige week de agent beter of slechter maakte. Of een eenregelige promptwijziging stilletjes een workflow brak. Of je enige test van "hielp dit" is of de volgende demo goed voelt. 17. Hoofdstuk 16Vibe coding versus productiedisciplineNiet snelheid bedreigt de onderhoudbaarheid, maar snelheid in de verkeerde container. Dit hoofdstuk geeft die verkeerde container een gesanctioneerde vorm en een deur die alleen door de poorten heen opengaat.Wat je erna kuntJe stopt met snelheid en discipline als een keuze te behandelen. Je gaat ze behandelen als twee modi met twee territoria. De snelle, verkennende modus krijgt een gesanctioneerde baan die de invarianten van de hoofdrepo nooit raakt. De gepoorte modus beslist wat er merget. Zo kun je op volle snelheid vibe-coderen en toch een stack uitleveren die niet verrot.Gebruik dit hoofdstuk wanneerJe in de verleiding komt om de poorten "deze ene keer" over te slaan om je momentum te houden. Of wanneer een agent-spike zo goed lijkt dat je hem rechtstreeks naar main wilt mergen. Of wanneer je repo trager wordt omdat elke snelle winst een beetje schuld achterliet. 18. ConclusieConclusie: onderhoud de stackEen demo bewijst dat het model het werk één keer kan doen. Een geversioneerde stack bewijst dat het werk de mensen overleeft die het bouwden en het model dat hen verving. Dit boek was de afstand tussen die twee zinnen; dit hoofdstuk is de gewoonte die je op de tweede houdt.Wat je erna kuntJe vertrekt met een onderhoudsgewoonte, geen eindstreep. De STACK-audit is één keer voltooid voor NexumOS en staat op een cadans voor je eigen repo. Zo blijven de vijf lagen geversioneerd in plaats van stilletjes terug te verrotten tot folklore.Gebruik dit hoofdstuk wanneerJe de stack hebt gebouwd (structure, configuratie, connecties, kennis) en hem nu in leven moet houden door modelupgrades, nieuwe teamgenoten en de trage drift van honderd kleine "heel even dan"-shortcuts heen. Edities ## Edities en specificaties Editie Formaten Hoofdstukken Pagina's Leestijd ISBN (paperback) Nederlands De agentische codebase Kindle, Paperback, Hardcover 18 520 ± 7 uur 9798187630967 Engels The Agentic Codebase Kindle, Paperback, Hardcover 18 482 ± 7 uur 9798187627509 Beide edities zijn zelfstandig geschreven. De Nederlandse tekst is geen machinevertaling van de Engelse. · Formaat: 6x9″ ## Haal het boek Eén titel, elke Amazon-marktplaats. Kies je formaat en je winkel. ## Koop het boek KindleGratis met Kindle Unlimitedop Amazon.nl→Paperbackop Amazon.nl→Hardcoverop Amazon.nl→ [Ook op Bol.com →](https://www.bol.com/nl/nl/p/systems-for-the-strategic-self-the-agentic-codebase/9300000338805992/)Derde partij (niet onze winkel). Amazon blijft de primaire koopoptie. Lees je vanuit een ander land?Kies je eigen Amazon-marktplaats — dezelfde editie, jouw winkel. - [🇳🇱Netherlandsamazon.nl](https://www.amazon.nl/dp/B0H9CRJV5P?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=kindle&tag=lenvanderho01-21) - [🇺🇸United Statesamazon.com](https://www.amazon.com/dp/B0H9CRJV5P?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=kindle&tag=lenvanderho0f-20) - [🇬🇧United Kingdomamazon.co.uk](https://www.amazon.co.uk/dp/B0H9CRJV5P?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=kindle) - [🇨🇦Canadaamazon.ca](https://www.amazon.ca/dp/B0H9CRJV5P?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=kindle) - [🇦🇺Australiaamazon.com.au](https://www.amazon.com.au/dp/B0H9CRJV5P?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=kindle) - [🇩🇪Germanyamazon.de](https://www.amazon.de/dp/B0H9CRJV5P?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=kindle) - [🇫🇷Franceamazon.fr](https://www.amazon.fr/dp/B0H9CRJV5P?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=kindle) - [🇪🇸Spainamazon.es](https://www.amazon.es/dp/B0H9CRJV5P?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=kindle) - [🇮🇹Italyamazon.it](https://www.amazon.it/dp/B0H9CRJV5P?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=kindle) - [🇯🇵Japanamazon.co.jp](https://www.amazon.co.jp/dp/B0H9CRJV5P?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=kindle) - [🇧🇷Brazilamazon.com.br](https://www.amazon.com.br/dp/B0H9CRJV5P?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=kindle) - [🇲🇽Mexicoamazon.com.mx](https://www.amazon.com.mx/dp/B0H9CRJV5P?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=kindle) - [🇮🇳Indiaamazon.in](https://www.amazon.in/dp/B0H9CRJV5P?utm_source=lenvanderhof&utm_medium=buy_grid&utm_campaign=the-agentic-codebase&utm_content=kindle) Amazon-links kunnen affiliate-tags bevatten. Dat verandert de prijs niet. Bol.com-listings zijn van derden. Veelgestelde vragen ## Wat lezers meestal willen weten ### Waar gaat De agentische codebase over? STACK maakt van repositories een besturingssysteem voor samenwerking tussen mens en agent: structuur, toolchain, agentconfiguratie, verbinding en kenniskaders die tool-churn overleven. De ondertitel luidt: De vijflaagse architectuur waarmee agentwerk productie overleeft. ### Wat houdt het STACK-raamwerk in? STACK: Structure, Toolchain, Agent configuration, Connection en Knowledge and quality. Structure, Toolchain, Agent configuration, Connection, Knowledge and quality ### In welke formaten is De agentische codebase verkrijgbaar? De agentische codebase is verkrijgbaar als Kindle, Paperback en Hardcover, op elke Amazon-marktplaats wereldwijd. De Kindle-editie is opgenomen in Kindle Unlimited, dus KU-leden lezen hem gratis. ### Is er ook een Engelse editie? Ja. De Engelse editie heet The Agentic Codebase en is een zelfstandig geschreven editie, geen machinevertaling. Ook verkrijgbaar op Amazon. ### Hoe lang is De agentische codebase? Deze editie telt 18 hoofdstukken, 520 pagina's in druk en ongeveer 7 uur lezen. ### Voor wie is De agentische codebase geschreven? Als je met agenten bouwt en weigert je norm door snelheid te laten uithollen, dan is dit geschreven voor de engineer die je bent wanneer de diff groot is, de agent zelfverzekerd, en het contract aan jou is om te bepalen. ### Is er companionmateriaal bij De agentische codebase? Ja. Je downloadt het companionarchief vanaf deze boekpagina: kopieerbare artefacten bij de hoofdstukken. ### Dit maakt ons langzamer. Wat je langzaam maakt is een repo die een tweede engineer of een modelupgrade niet overleeft. STACK is de architectuur die agentwerk reproduceerbaar houdt. ### Onze stack verandert elke maand. Daarom zijn de lagen geversioneerd. Toolchain en MCP-contracten mogen churnen; Structure- en Knowledge-poorten houden de lat op zijn plek. ### We zijn te klein voor architectuur. Een solo-founder plus agents is al een repo met meerdere acteurs. STACK is daarop bemeten, niet op een enterprise-platformteam. ### Vibe coding werkt bij ons. Vibe coding wint de demo. STACK is voor de zes maanden erna, als de agent de verkeerde module bewerkt en niemand kan zeggen welke regel dat toeliet. Het productiesysteem ## Hoe dit boek is gemaakt Elke titel doorloopt dezelfde gecontroleerde productielijn: onderzoek met bronregistratie, een bewijzenregister per claim, structuurreview, feitencontrole, red-team-kritiek en een tweetalige eindredactie. AI-agents doen specialistisch werk binnen die poorten; het oordeel, de stem en de verantwoordelijkheid blijven menselijk. - Claims staan in een bewijzenregister met bron en gradatie voordat ze in de tekst komen - Nederlands en Engels zijn twee zelfstandige edities, geen vertaling van elkaar - Elk hoofdstuk passeert leesbaarheids-, ritme- en stijlpoorten voordat het gezet wordt Lees het systeem in De agentische auteur→ProductiebestandenVoorkant PDFAchterkant PDFVolledige cover PDFKindle voorkant JPG ## Begrippen - [STACK](https://lenvanderhof.com/nl/begrippen/stack/) - [MCP](https://lenvanderhof.com/nl/begrippen/mcp/) ## Artikelen op deze site - [Wat is een AI-agent?](https://lenvanderhof.com/nl/blog/wat-is-een-ai-agent/) - [MCP uitgelegd voor ondernemers](https://lenvanderhof.com/nl/blog/mcp-uitgelegd-voor-ondernemers/) - [De agentische codebase: introductie](https://lenvanderhof.com/nl/blog/de-agentische-codebase-introductie/) - [Versioneer het agent-OS](https://lenvanderhof.com/nl/blog/stack-versioneer-het-agent-os/) - [Een agentische workflow is geen automatisering](https://lenvanderhof.com/nl/blog/agentic-workflow-versus-automatisering/) - [LLM-integratie is een operationeel ontwerpprobleem](https://lenvanderhof.com/nl/blog/llm-integratie-is-operationeel-ontwerp/) - [MCP betekenis: Model Context Protocol, geen product](https://lenvanderhof.com/nl/blog/mcp-betekenis/) - [Wat is STACK? Vijf lagen, geen diagram van een leverancier](https://lenvanderhof.com/nl/blog/wat-is-stack/) Het productiesysteem ## In dit systeem De hele serieHet frameworkHet introductieartikel Boeken ## Meer in deze serie AI-agenten voor startupstrategieDe multi-agent organisatieDe RAG-engineerNaar Amazon↓ ```json { "@context": "https://schema.org", "@graph": [ { "@type": "Person", "@id": "https://lenvanderhof.com/#person", "name": "Len P. van der Hof", "alternateName": [ "Len van der Hof", "L.P. van der Hof", "Leendert Pieter van der Hof" ], "honorificSuffix": "MSc", "url": "https://lenvanderhof.com/", "image": [ "https://lenvanderhof.com/photos/len-portrait-1.jpg", "https://lenvanderhof.com/photos/len-portrait-2.jpg", "https://lenvanderhof.com/photos/len-portrait-3.jpg", "https://lenvanderhof.com/photos/len-portrait-4.jpg", "https://lenvanderhof.com/photos/len-speaking.jpg", "https://lenvanderhof.com/photos/len-hero.jpg" ], "jobTitle": "Ondernemer, AI-innovator en venture builder", "description": "Len P. van der Hof, MSc, is een Nederlandse ondernemer en AI-innovator in Zwijndrecht. Hij bouwt ReasonKit, MindSesh, Undominated.ai, boeken onder zijn eigen naam, het fictie-imprint LPH98.lifestyle en technologieventures via LPH98.ventures. Elf titels in Systems for the Strategic Self zijn nu verkrijgbaar, in het Engels en het Nederlands.", "address": { "@type": "PostalAddress", "addressLocality": "Zwijndrecht", "addressCountry": "NL" }, "alumniOf": { "@type": "CollegeOrUniversity", "name": "Rotterdam School of Management, Erasmus University" }, "knowsAbout": [ "Artificial intelligence", "AI agents", "Agentic AI systems", "LLM routing", "SEO", "Generative engine optimization", "Answer engine optimization", "Venture building", "Founder performance", "Founder psychology", "Evidence-based decision-making" ], "sameAs": [ "https://www.linkedin.com/in/lenvanderhof/", "https://x.com/LenvanderHof", "https://www.youtube.com/channel/UCTG20buKqYYbitqqf7l3zJA", "https://www.instagram.com/Lenvanderhof/", "https://www.threads.com/@lenvanderhof", "https://github.com/Lenvanderhof", "https://huggingface.co/LPH98", "https://www.npmjs.com/~lenvanderhof", "https://www.goodreads.com/author/show/70983905.Len_P_van_der_Hof", "https://www.amazon.com/author/lenvanderhof", "https://www.bol.com/nl/nl/b/len-p-van-der-hof-msc/609879394/", "https://bsky.app/profile/lenvanderhof.com", "https://mastodon.social/@Lenvanderhof", "https://crates.io/users/Lenvanderhof", "https://cursor.com/@Lenvanderhof", "https://medium.com/@Lenvanderhof", "https://gitlab.com/Lenvanderhof", "https://hub.docker.com/u/lenvanderhof/", "https://dev.to/lenvanderhof", "https://www.facebook.com/Lenvanderhof", "https://soundcloud.com/Lenvanderhof" ], "affiliation": [ { "@id": "https://lenvanderhof.com/#publisher" }, { "@id": "https://lenvanderhof.com/#mindsesh" }, { "@id": "https://lenvanderhof.com/#lifestyle" } ] }, { "@type": "WebSite", "@id": "https://lenvanderhof.com/#website", "url": "https://lenvanderhof.com/", "name": "Len P. van der Hof", "description": "Len P. van der Hof, MSc, is een Nederlandse ondernemer en AI-innovator in Zwijndrecht. Hij bouwt ReasonKit, MindSesh, Undominated.ai, boeken onder zijn eigen naam, het fictie-imprint LPH98.lifestyle en technologieventures via LPH98.ventures. Elf titels in Systems for the Strategic Self zijn nu verkrijgbaar, in het Engels en het Nederlands.", "inLanguage": [ "en", "nl" ], "publisher": { "@id": "https://lenvanderhof.com/#person" } }, { "@type": "Organization", "@id": "https://lenvanderhof.com/#publisher", "name": "LPH98.ventures", "url": "https://lph98.ventures", "founder": { "@id": "https://lenvanderhof.com/#person" } }, { "@type": "Organization", "@id": "https://lenvanderhof.com/#mindsesh", "name": "MindSesh", "url": "https://mindsesh.net", "founder": { "@id": "https://lenvanderhof.com/#person" } }, { "@type": "SoftwareApplication", "@id": "https://lenvanderhof.com/#reasonkit", "name": "ReasonKit", "url": "https://reasonkit.sh", "creator": { "@id": "https://lenvanderhof.com/#person" } }, { "@type": "SoftwareApplication", "@id": "https://lenvanderhof.com/#undominated", "name": "Undominated.ai", "url": "https://undominated.ai", "creator": { "@id": "https://lenvanderhof.com/#person" } }, { "@type": "Organization", "@id": "https://lenvanderhof.com/#lifestyle", "name": "LPH98.lifestyle", "url": "https://lph98.lifestyle", "founder": { "@id": "https://lenvanderhof.com/#person" } }, { "@type": "WebPage", "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#webpage", "url": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/", "name": "De agentische codebase — De vijflaagse architectuur waarmee agentwerk productie overleeft", "description": "STACK maakt van repositories een besturingssysteem voor samenwerking tussen mens en agent: structuur, toolchain, agentconfiguratie, verbinding en…", "inLanguage": "nl", "isPartOf": { "@id": "https://lenvanderhof.com/#website" }, "about": { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work" }, "primaryImageOfPage": "https://lenvanderhof.com/books/covers/the-agentic-codebase-nl-front.jpg", "breadcrumb": { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#breadcrumb" }, "speakable": { "@type": "SpeakableSpecification", "cssSelector": [ ".showcase__title", ".showcase__hook", ".showcase__desc", ".bookfaq__a" ] } }, { "@type": "Book", "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work", "name": "De agentische codebase", "alternativeHeadline": "De vijflaagse architectuur waarmee agentwerk productie overleeft", "url": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/", "author": { "@id": "https://lenvanderhof.com/#person" }, "publisher": { "@id": "https://lenvanderhof.com/#publisher" }, "inLanguage": "nl", "abstract": "STACK maakt van repositories een besturingssysteem voor samenwerking tussen mens en agent: structuur, toolchain, agentconfiguratie, verbinding en kenniskaders die tool-churn overleven.", "description": "Prompts wonen in chatgeschiedenis, regels worden tussen tools geplakt en MCP-servers groeien zonder contract, tot de repository een modelupgrade of een tweede engineer niet meer overleeft. The Agentic Codebase introduceert STACK, een vijflaags raamwerk voor repositories die mensen en agents samen onderhouden. Dit is architectuur, geen tutorial: de repo is het besturingssysteem, en elke laag is geversioneerd, getest en bezeten als productiecode.", "genre": "AI & agents", "keywords": "De agentische codebase, AI & agents, STACK framework, Structure, Toolchain, Agent configuration, Connection, Knowledge and quality", "image": [ "https://lenvanderhof.com/books/covers/the-agentic-codebase-nl-front.jpg", "https://lenvanderhof.com/books/covers/the-agentic-codebase-nl-back.jpg" ], "isPartOf": { "@id": "https://lenvanderhof.com/series/systems-for-the-strategic-self/#series" }, "position": 4, "translationOfWork": { "@id": "https://lenvanderhof.com/books/the-agentic-codebase/#work" }, "numberOfPages": 520, "hasPart": [ { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-00" }, { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-01" }, { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-02" }, { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-03" }, { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-04" }, { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-05" }, { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-06" }, { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-07" }, { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-08" }, { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-09" }, { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-10" }, { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-11" }, { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-12" }, { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-13" }, { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-14" }, { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-15" }, { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-16" }, { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-99" } ], "workExample": [ { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#edition-kindle" }, { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#edition-paperback" }, { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#edition-hardcover" } ] }, { "@type": "Book", "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#edition-kindle", "name": "De agentische codebase (Kindle-editie)", "description": "Prompts wonen in chatgeschiedenis, regels worden tussen tools geplakt en MCP-servers groeien zonder contract, tot de repository een modelupgrade of een tweede engineer niet meer overleeft. The Agentic Codebase introduceert STACK, een vijflaags raamwerk voor repositories die mensen en agents samen onderhouden. Dit is architectuur, geen tutorial: de repo is het besturingssysteem, en elke laag is geversioneerd, getest en bezeten als productiecode.", "image": "https://lenvanderhof.com/books/covers/the-agentic-codebase-nl-front.jpg", "bookFormat": "https://schema.org/EBook", "inLanguage": "nl", "url": "https://www.amazon.nl/dp/B0H9CRJV5P", "author": { "@id": "https://lenvanderhof.com/#person" }, "publisher": { "@id": "https://lenvanderhof.com/#publisher" }, "exampleOfWork": { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work" }, "sku": "B0H9CRJV5P", "productID": "asin:B0H9CRJV5P" }, { "@type": "Book", "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#edition-paperback", "name": "De agentische codebase (Paperback)", "description": "Prompts wonen in chatgeschiedenis, regels worden tussen tools geplakt en MCP-servers groeien zonder contract, tot de repository een modelupgrade of een tweede engineer niet meer overleeft. The Agentic Codebase introduceert STACK, een vijflaags raamwerk voor repositories die mensen en agents samen onderhouden. Dit is architectuur, geen tutorial: de repo is het besturingssysteem, en elke laag is geversioneerd, getest en bezeten als productiecode.", "image": "https://lenvanderhof.com/books/covers/the-agentic-codebase-nl-front.jpg", "bookFormat": "https://schema.org/Paperback", "inLanguage": "nl", "url": "https://www.amazon.nl/dp/B0H9G3T2DJ", "author": { "@id": "https://lenvanderhof.com/#person" }, "publisher": { "@id": "https://lenvanderhof.com/#publisher" }, "exampleOfWork": { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work" }, "isbn": "9798187630967", "gtin13": "9798187630967", "sku": "B0H9G3T2DJ", "productID": "asin:B0H9G3T2DJ", "numberOfPages": 520 }, { "@type": "Book", "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#edition-hardcover", "name": "De agentische codebase (Hardcover)", "description": "Prompts wonen in chatgeschiedenis, regels worden tussen tools geplakt en MCP-servers groeien zonder contract, tot de repository een modelupgrade of een tweede engineer niet meer overleeft. The Agentic Codebase introduceert STACK, een vijflaags raamwerk voor repositories die mensen en agents samen onderhouden. Dit is architectuur, geen tutorial: de repo is het besturingssysteem, en elke laag is geversioneerd, getest en bezeten als productiecode.", "image": "https://lenvanderhof.com/books/covers/the-agentic-codebase-nl-front.jpg", "bookFormat": "https://schema.org/Hardcover", "inLanguage": "nl", "url": "https://www.amazon.nl/dp/B0H9GH4KKM", "author": { "@id": "https://lenvanderhof.com/#person" }, "publisher": { "@id": "https://lenvanderhof.com/#publisher" }, "exampleOfWork": { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work" }, "isbn": "9798187631131", "gtin13": "9798187631131", "sku": "B0H9GH4KKM", "productID": "asin:B0H9GH4KKM", "numberOfPages": 520 }, { "@type": "Chapter", "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-00", "position": 1, "name": "Inleiding: de repository is het Agent OS", "inLanguage": "nl", "abstract": "Je gaat begrijpen waarom agentische systemen falen in repositories en niet in modellen. Je leert de ziekte benoemen: agentische repo-schuld. En je vertrekt met STACK, de kaart voor de vijf lagen die elke agentische codebase op orde moet hebben.", "isPartOf": { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work" } }, { "@type": "Chapter", "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-01", "position": 2, "name": "Het probleem van de agentische repo", "inLanguage": "nl", "abstract": "Je kunt straks de vier manieren benoemen waarop een ad-hoc agent-setup een repository laat vervallen. Je herkent ze stuk voor stuk in je eigen boom. En je legt uit waarom het geen vier bugs zijn, maar één ontbrekende architectuurlaag.", "isPartOf": { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work" } }, { "@type": "Chapter", "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-02", "position": 3, "name": "STACK: vijf lagen", "inLanguage": "nl", "abstract": "Je kunt straks elke repository afbeelden op vijf benoemde lagen: Structure, Toolchain, Agent configuration, Connection layer, Knowledge and quality. Daarna draai je de STACK-audit die elke laag scoort van afwezig tot geversioneerd-en-getest.", "isPartOf": { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work" } }, { "@type": "Chapter", "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-03", "position": 4, "name": "Structure: indeling en toegangspunten", "inLanguage": "nl", "abstract": "Je kunt straks de voordeur van een repository zo ontwerpen dat een verse agent of nieuwe engineer in de eerste minuut naar de juiste plek navigeert. Je geeft de boom benoemde toegangspunten, betekenisrijke mappen, en een navigatiekaart die elke nieuwe run eerst leest.", "isPartOf": { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work" } }, { "@type": "Chapter", "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-04", "position": 5, "name": "Werkruimtes en grenzen", "inLanguage": "nl", "abstract": "Je kunt straks beslissen waar je een werkruimtegrens trekt. Een agent moet de volledige context van één eenheid kunnen laden, die correct wijzigen, en de overige repository buiten beeld houden. Je leert ook instructies per werkruimte afbakenen onder één root, en de \"distributed monolith\" herkennen die het contextbudget opblaast.", "isPartOf": { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work" } }, { "@type": "Chapter", "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-05", "position": 6, "name": "AGENTS.md en CLAUDE.md", "inLanguage": "nl", "abstract": "Je kunt straks één wortelgrondwet schrijven voor je repository: scope, commando's, shell mandate, veiligheidsvloer, quality gates en een repo-kaart. Daarna bedraad je elke agent-tool zo dat hij dat ene bestand leest, niet vijf afdrijvende kopieën.", "isPartOf": { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work" } }, { "@type": "Chapter", "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-06", "position": 7, "name": "Regels over tools heen", "inLanguage": "nl", "abstract": "Je gaat je regels versioneren als code, ze per glob afbakenen zodat elke regel alleen laadt waar hij geldt, en één canonieke bron bewaren die de per-tool-kopieën genereert of importeert. Daarmee genees je de regeldrift die de agent uit hoofdstuk 1 op maandag gelijk gaf en op dinsdag ongelijk.", "isPartOf": { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work" } }, { "@type": "Chapter", "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-07", "position": 8, "name": "Agent Skills", "inLanguage": "nl", "abstract": "Je kunt straks een prompt die je team uit het hoofd overtypt omzetten in een geversioneerd, reviewbaar en testbaar skill-pakket. Dat pakket is een map met een `SKILL.md`: de description zet hem aan, de body laadt alleen wanneer dat nodig is en een golden test zet het gedrag vast.", "isPartOf": { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work" } }, { "@type": "Chapter", "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-08", "position": 9, "name": "Rollen en subagents", "inLanguage": "nl", "abstract": "Je vervangt straks de generieke \"de agent\" door een klein bestand met gecharterde rollen. Elke rol krijgt een mandaat, minimale tools, getypeerde inputs en outputs, plus een expliciet escalatiepad. In runtime wordt dat een subagent met eigen context.", "isPartOf": { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work" } }, { "@type": "Chapter", "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-09", "position": 10, "name": "Prompts, commando's en workflows", "inLanguage": "nl", "abstract": "Je verandert je meest herhaalde chatoperatie in een geparametriseerd, geversioneerd commando met een golden test. Daarna rijg je zulke commando's aaneen tot korte workflows met benoemde menselijke controlepunten, niet tot één heroïsche pijplijn.", "isPartOf": { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work" } }, { "@type": "Chapter", "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-10", "position": 11, "name": "Geheugen en contextlagen", "inLanguage": "nl", "abstract": "Je schrijft een memory-policy die elk stuk staande context in drie lagen sorteert: hot session, warm project, cold archive. De agent laadt daarna bij elke run de kleinste hoog-signaal-set, niet de grootste die het venster toestaat. Je houdt een kopieerbare lagentabel en een afdwingbaar contextbudget over.", "isPartOf": { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work" } }, { "@type": "Chapter", "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-11", "position": 12, "name": "MCP-servers en toolcontracten", "inLanguage": "nl", "abstract": "Je verandert de tools die je agents aanroepen van kale functies in bestuurde toolcontracten. Elk contract heeft schema, auth, limieten, timeouts, idempotency en benoemde faalmodi. Je neemt ook de zwaarstwegende beveiligingsbeslissing van de hele laag bewust: lokaal versus remote.", "isPartOf": { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work" } }, { "@type": "Chapter", "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-12", "position": 13, "name": "Hooks en guardrails", "inLanguage": "nl", "abstract": "Je haalt de ene invariant die elke run moet gelden uit proza dat het model mag opvolgen. Daarna zet je hem in een deterministische hook die op het event vuurt en valideert wat het model ook koos. Deze week schrijf, test en lever je je eerste PreToolUse-poort.", "isPartOf": { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work" } }, { "@type": "Chapter", "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-13", "position": 14, "name": "Plugins en marketplaces", "inLanguage": "nl", "abstract": "Je stopt met capaciteit van derden installeren op gevoel. Je cureert die capaciteit als de supply-chain-afhankelijkheid die ze is: elke plugin scoren tegen een zesdimensionale rubriek, vastpinnen wat je houdt, en forken wat je niet kunt vastpinnen.", "isPartOf": { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work" } }, { "@type": "Chapter", "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-14", "position": 15, "name": "Shells en CLI-tools", "inLanguage": "nl", "abstract": "Je verklaart de shell en CLI-vloer van je repository als geversioneerde config. Een mens of agent kan die vloer vanuit een verse checkout reproduceren.", "isPartOf": { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work" } }, { "@type": "Chapter", "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-15", "position": 16, "name": "Integraties, evals en CI voor agents", "inLanguage": "nl", "abstract": "Je gaat `AGENTS.md`, rules en skills behandelen als de ongeteste productiecode die ze al zijn. Aan elk hang je een golden-task-eval. De merge poort je op slagingspercentage en kostenbudget. Agent-runs lees je via gestandaardiseerde traces, zodat een \"onschuldige\" bewerking gedrag niet langer stilletjes laat regresseren.", "isPartOf": { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work" } }, { "@type": "Chapter", "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-16", "position": 17, "name": "Vibe coding versus productiediscipline", "inLanguage": "nl", "abstract": "Je stopt met snelheid en discipline als een keuze te behandelen. Je gaat ze behandelen als twee modi met twee territoria. De snelle, verkennende modus krijgt een gesanctioneerde baan die de invarianten van de hoofdrepo nooit raakt. De gepoorte modus beslist wat er merget. Zo kun je op volle snelheid vibe-coderen en toch een stack uitleveren die niet verrot.", "isPartOf": { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work" } }, { "@type": "Chapter", "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work-chapter-99", "position": 18, "name": "Conclusie: onderhoud de stack", "inLanguage": "nl", "abstract": "Je vertrekt met een onderhoudsgewoonte, geen eindstreep. De STACK-audit is één keer voltooid voor NexumOS en staat op een cadans voor je eigen repo. Zo blijven de vijf lagen geversioneerd in plaats van stilletjes terug te verrotten tot folklore.", "isPartOf": { "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#work" } }, { "@type": "BookSeries", "@id": "https://lenvanderhof.com/series/systems-for-the-strategic-self/#series", "name": "Systemen voor het strategische zelf", "alternateName": "Systems for the Strategic Self", "url": "https://lenvanderhof.com/nl/serie/systemen-voor-het-strategische-zelf/", "description": "Een non-fictieserie voor operators over oprichterspsychologie, agentische AI-systemen en bewijsgedreven besluitvorming, uitgegeven in zelfstandige Nederlandse en Engelse edities.", "author": { "@id": "https://lenvanderhof.com/#person" }, "inLanguage": [ "en", "nl" ] }, { "@type": "BreadcrumbList", "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#breadcrumb", "itemListElement": [ { "@type": "ListItem", "position": 1, "name": "Home", "item": "https://lenvanderhof.com/nl/" }, { "@type": "ListItem", "position": 2, "name": "Boeken", "item": "https://lenvanderhof.com/boeken/" }, { "@type": "ListItem", "position": 3, "name": "De hele serie", "item": "https://lenvanderhof.com/nl/serie/systemen-voor-het-strategische-zelf/" }, { "@type": "ListItem", "position": 4, "name": "De agentische codebase", "item": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/" } ] }, { "@type": "FAQPage", "@id": "https://lenvanderhof.com/boeken/the-agentic-codebase/#faq", "mainEntity": [ { "@type": "Question", "name": "Waar gaat De agentische codebase over?", "acceptedAnswer": { "@type": "Answer", "text": "STACK maakt van repositories een besturingssysteem voor samenwerking tussen mens en agent: structuur, toolchain, agentconfiguratie, verbinding en kenniskaders die tool-churn overleven. De ondertitel luidt: De vijflaagse architectuur waarmee agentwerk productie overleeft." } }, { "@type": "Question", "name": "Wat houdt het STACK-raamwerk in?", "acceptedAnswer": { "@type": "Answer", "text": "STACK: Structure, Toolchain, Agent configuration, Connection en Knowledge and quality. Structure, Toolchain, Agent configuration, Connection, Knowledge and quality" } }, { "@type": "Question", "name": "In welke formaten is De agentische codebase verkrijgbaar?", "acceptedAnswer": { "@type": "Answer", "text": "De agentische codebase is verkrijgbaar als Kindle, Paperback en Hardcover, op elke Amazon-marktplaats wereldwijd. De Kindle-editie is opgenomen in Kindle Unlimited, dus KU-leden lezen hem gratis." } }, { "@type": "Question", "name": "Is er ook een Engelse editie?", "acceptedAnswer": { "@type": "Answer", "text": "Ja. De Engelse editie heet The Agentic Codebase en is een zelfstandig geschreven editie, geen machinevertaling. Ook verkrijgbaar op Amazon." } }, { "@type": "Question", "name": "Hoe lang is De agentische codebase?", "acceptedAnswer": { "@type": "Answer", "text": "Deze editie telt 18 hoofdstukken, 520 pagina's in druk en ongeveer 7 uur lezen." } }, { "@type": "Question", "name": "Voor wie is De agentische codebase geschreven?", "acceptedAnswer": { "@type": "Answer", "text": "Als je met agenten bouwt en weigert je norm door snelheid te laten uithollen, dan is dit geschreven voor de engineer die je bent wanneer de diff groot is, de agent zelfverzekerd, en het contract aan jou is om te bepalen." } }, { "@type": "Question", "name": "Is er companionmateriaal bij De agentische codebase?", "acceptedAnswer": { "@type": "Answer", "text": "Ja. Je downloadt het companionarchief vanaf deze boekpagina: kopieerbare artefacten bij de hoofdstukken." } }, { "@type": "Question", "name": "Dit maakt ons langzamer.", "acceptedAnswer": { "@type": "Answer", "text": "Wat je langzaam maakt is een repo die een tweede engineer of een modelupgrade niet overleeft. STACK is de architectuur die agentwerk reproduceerbaar houdt." } }, { "@type": "Question", "name": "Onze stack verandert elke maand.", "acceptedAnswer": { "@type": "Answer", "text": "Daarom zijn de lagen geversioneerd. Toolchain en MCP-contracten mogen churnen; Structure- en Knowledge-poorten houden de lat op zijn plek." } }, { "@type": "Question", "name": "We zijn te klein voor architectuur.", "acceptedAnswer": { "@type": "Answer", "text": "Een solo-founder plus agents is al een repo met meerdere acteurs. STACK is daarop bemeten, niet op een enterprise-platformteam." } }, { "@type": "Question", "name": "Vibe coding werkt bij ons.", "acceptedAnswer": { "@type": "Answer", "text": "Vibe coding wint de demo. STACK is voor de zes maanden erna, als de agent de verkeerde module bewerkt en niemand kan zeggen welke regel dat toeliet." } } ] } ] } ```